Dotychczasowe programy grantowe finansowały głównie zakupy (CAPEX), a nie utrzymanie (OPEX). Także dotacja LCC pokrywa wynagrodzenia personelu tylko w okresie realizacji projektu, a licencje i subskrypcje - najdłużej do końca okresu trwałości (FAQ ION nr 13, 32 i 45). Potem JST zostają same z subskrypcjami, kontraktami serwisowymi i koniecznością modernizacji. Bez konsolidacji koszt obciąża budżety gmin proporcjonalnie do liczby ich jednostek - i rośnie z roku na rok.
Model kaskady kosztów - gmina miejsko-wiejska (15 tys. mieszkańców)
| Podmiot | Szacunkowy roczny budżet cyber |
|---|---|
| Urząd gminy | 100-300 tys. zł |
| Szkoły (3-5 placówek) | 60-180 tys. zł |
| GOPS / OPS | 30-80 tys. zł |
| Wodociągi (spółka komunalna) | 200-500 tys. zł |
| Ciepłownia komunalna | 150-400 tys. zł |
| Razem jednostkowo | 540-1 460 tys. zł / rok |
| W modelu LCC (zakupy zbiorcze) | ok. 160-1 000 tys. zł / rok |
| Szacowana oszczędność | 30-70% |
Jak liczymy ten szacunek
Wartość 30-70% to wynik modelu, nie twardy fakt. Powstaje z porównania sumy rozproszonych, dublujących się wydatków kilku podmiotów w gminie z kosztem tych samych usług kupowanych zbiorczo. Rzeczywista oszczędność zależy od liczby jednostek, stanu wyjściowego i zakresu usług - wymaga indywidualnej analizy.
Skąd biorą się oszczędności
- Licencje EDR/antywirus per endpoint - rabat 30-50% przy zakupie dla tysięcy stacji
- Licencje SIEM/SOAR - rabat 40-60% przy konsolidacji w jednej platformie
- Sprzęt sieciowy (firewalle, switche, IDS/IPS) - rabaty wolumenowe 25-40%
- Audyty bezpieczeństwa - jedna umowa ramowa zamiast kilkunastu (oszczędność 40-60%)
- Szkolenia personelu - jeden cykl dla wszystkich JST (oszczędność 50-70% na uczestnika)
- Ubezpieczenie cyber - zbiorowa polisa (oszczędność 25-40% premii)
- Wspólne monitorowanie i obsługa incydentów, w rekomendowanym trybie całodobowym - koszt na podmiot to ułamek 1,5-2 mln zł własnego centrum
Do tego dochodzą oszczędności na ryzyku: uniknięcie kar UoKSC (do 10 mln euro lub 2% przychodów - podmiot kluczowy; podmiot ważny: do 7 mln euro lub 1,4% przychodów) i RODO, a także kosztów samego incydentu: odtworzenia systemów i danych, przestoju i utraty reputacji.