Stan na 3 sierpnia 2026. Wraz z uruchomieniem naboru Bank Gospodarstwa Krajowego udostępnił dokument, który przesądza o realnym koszcie pożyczki z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności: imienną listę jednostek samorządu terytorialnego kwalifikujących się do umorzenia części kapitału, sporządzoną na podstawie wskaźnika dochodowego. Dla samorządu planującego projekt cyberbezpieczeństwa to informacja pierwszej wagi - różnica między pożyczką z umorzeniem a bez niego sięga jednej piątej kwoty.
Kto jest na liście, a kto nie
| Kategoria | Na liście | Poza listą | Udział wykluczonych |
|---|---|---|---|
| Gminy | 1 600 | 813 | 33,7% |
| Powiaty | 164 | 150 | 47,8% |
| Miasta na prawach powiatu | 55 | 11 | 16,7% |
| Samorządy województw | 13 | 3 | 18,8% |
Lista traktuje miasta na prawach powiatu jako osobną kategorię, dlatego bazą dla gmin jest 2 413 jednostek (2 479 gmin według MSWiA minus 66 miast na prawach powiatu). Odsetki zgadzają się z podawanymi przez BGK: 66% gmin, 83% miast na prawach powiatu, 52% powiatów i 81% województw. Trzy samorządy województw poza wykazem to kujawsko-pomorskie, lubuskie i mazowieckie.
Przypis metodologiczny: odsetki 66% i 33,7% liczone są od 2 413 gmin ujętych w wykazie BGK; licząc od wszystkich 2 479 gmin - odpowiednio 64,5% i 35,5%. BGK i PAP posługują się ujęciem „ok. 65%” / „ponad 35%”.
O przynależności do wykazu nie decyduje ani wielkość samorządu, ani rodzaj planowanej inwestycji. Podstawą jest wskaźnik dochodowy określony w art. 34 ust. 13 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Umorzenie kierowane jest więc do samorządów o słabszej pozycji dochodowej; zamożniejsze finansują inwestycję w całości, choć nadal na preferencyjnych warunkach.
Ile realnie wynosi umorzenie
- do 20% kapitału pożyczki - dla samorządów z wykazu, niezależnie od rodzaju przedsięwzięcia
- łącznie do 40% - wyłącznie dla przedsięwzięć obejmujących drogi, mosty i tunele służące mobilności wojskowej, realizowanych na obszarze programu Tarcza Wschód
- Uprawnienie do umorzenia inwestor nabywa w chwili zawarcia umowy pożyczki (§7 ust. 7 zasad naboru)
- Wniosek o umorzenie jest elementem wniosku o pożyczkę (§7 ust. 1), a umorzenie wynosi 20% wypłaconego i rozliczonego kapitału (§7 ust. 2)
- Lista może podlegać aktualizacji, a o kwalifikacji decyduje data wpływu wniosku do BGK (§7 ust. 4)
Warunki, które się nie zmieniły
- kwota pożyczki: od 2 mln zł do 500 mln zł
- finansowanie do 100% kosztów kwalifikowanych przedsięwzięcia w kwotach netto
- oprocentowanie 0% dla jednostek samorządu terytorialnego
- okres finansowania do 20 lat, ze spłatą kapitału rozpoczynającą się nawet rok po zakończeniu realizacji
- pula dla sektora komunalnego: ponad 11 mld zł, w pierwszej transzy 5,6 mld zł
- cyberbezpieczeństwo wprost w katalogu celów; finansowane wyłącznie nowe przedsięwzięcia
- koszty przygotowania projektu (doradztwo techniczne, prawne i finansowe) oraz roboty budowlane i koszty nadzoru budowlanego - kwalifikowalne
- wnioski przyjmują regiony BGK
Co to oznacza dla projektu LCC
Po pierwsze, koszt kapitału różni się teraz między sąsiednimi gminami. Dwa samorządy w jednym porozumieniu mogą mieć inny realny koszt tej samej inwestycji: jeden odzyska 20% kapitału, drugi nie odzyska nic. Trzeba to uwzględnić w podziale kosztów wewnątrz porozumienia, zanim ktokolwiek podpisze uchwałę.
Po drugie, gmina spoza wykazu nie traci sensu udziału w LCC. Traci wyłącznie umorzenie. Pożyczka wciąż jest nieoprocentowana, dwudziestoletnia i z odroczoną spłatą kapitału, a największa oszczędność w modelu wspólnego centrum bierze się nie z umorzenia, lecz ze skali: jednego zespołu, jednej licencji zbiorczej i jednej umowy serwisowej zamiast kilkunastu.
Po trzecie, o kwalifikacji decyduje dzień złożenia wniosku. Lista może być aktualizowana, a wiąże ta obowiązująca w dniu wpływu wniosku do BGK. Samorząd na granicy wskaźnika powinien to uwzględnić w harmonogramie prac, bo zwłoka może kosztować jedną piątą kapitału.
Trzy pytania przed złożeniem wniosku
- Czy nasz samorząd jest na liście BGK? Odpowiedź zmienia rachunek o jedną piątą kapitału.
- Jak dzielimy koszty w porozumieniu, skoro część uczestników ma umorzenie, a część nie? To pytanie do dokumentów założycielskich, nie do rozmowy po fakcie.
- Co finansujemy z dotacji FERC, a co z pożyczki FBiO? Te same koszty nie mogą być pokryte dwukrotnie - zakresy trzeba rozdzielić w strategii, zanim powstanie budżet centrum.