Spotkanie informacyjne CPPC o naborze LCC (5.10.2026): najważniejsze ustalenia i transkrypcja

Zapis po korekcie składni i interpunkcji, z zachowaniem treści wypowiedzi; skróty, adresy i oznaczenia przepisów ujednolicono na podstawie slajdów. Znaczniki czasu odnoszą się do nagrania. Pominięto uwagi techniczne dotyczące połączenia.

Część 1. Lokalne Centra Cyberbezpieczeństwa - omówienie idei konkursu (Marek Śliwiński)

[00:00:00] Dla obrazowego opisania sytuacji często używam porównania, że samorząd, który przygotowuje wniosek, jest lokomotywą, a pozostałe mają charakter podmiotów zależnych - w pewien sposób wagonów, które wspólnie poruszają się w tym składzie. Ta analogia może nie jest do końca trafna, dlatego że nie chodzi o to, że niektóre samorządy są ciągnięte albo że praca jest za nie wykonywana. Proaktywność i współpraca są tutaj niezbędne. Świadomość tej odpowiedzialności oznacza natomiast, że samorząd, który przygotowuje wniosek, odpowiada za zainicjowanie i realizowanie tych zadań, a pozostałe samorządy, w ramach obowiązków określonych w umowie partnerskiej, też mają swój ważny głos. Pozostaje dosyć duża swoboda organizacji. Nie ma jednego schematu, jednego przepisu na szczęście. Można różnie określić obowiązki partnerów. Można też przekazywać w ramach partnerstwa środki pomiędzy samorządami.

[00:01:05] To nie jest tak, że tylko lider musi nimi zarządzać, ale wiąże się to z większą odpowiedzialnością i większą liczbą zadań. Nie w każdych warunkach takie rozwiązanie będzie dobre. Reguły konkursu tego nie definiują wprost. Określają natomiast obowiązek zawarcia umowy partnerskiej i uwzględnienia w niej obowiązków czy uregulowań obejmujących zagadnienia, które określa art. 39 ustawy wdrożeniowej. Kiedy robiliśmy webinar na początku lipca, zaoferowaliśmy możliwość podzielenia się szablonem umowy, który nie jest żadnym wzorem, tylko punktem wyjścia do ewentualnej pracy. Jeśli są Państwo takim dokumentem zainteresowani - odwołuję się tutaj do osób, które były już na lipcowym spotkaniu - to proszę zajrzeć, bo rozsyłaliśmy taki dokument.

[00:02:01] Gdyby chcieli Państwo zobaczyć, co jest dostępne w tym szablonie, można zwrócić się na adres podany dla konkursu z prośbą o przekazanie takiego dokumentu przez Ministerstwo Cyfryzacji. Prześlemy go Państwu z zastrzeżeniem, że nie jest to żaden wzór. To tylko gest pomocy, żeby ułatwić Państwu pracę nad stworzeniem partnerstwa. Drugą umową jest umowa o dofinansowanie. Jej wzór stanowi załącznik do regulaminu, mają Państwo do niego wgląd i warto się z nim zapoznać. To bardzo ważny dokument, ponieważ na podstawie jego zapisów będą Państwo realizować projekt. Co więcej, zapisy umowy partnerskiej są w dużym stopniu odzwierciedleniem obowiązków wynikających z umowy o dofinansowanie. Każdy obowiązek, który bierze na siebie lider partnerstwa, musi bowiem zostać w jakiś sposób przełożony na obowiązki, które muszą wypełniać także partnerzy.

[00:03:04] W związku z tym pomiędzy umową nr 1 i umową nr 2 istnieje ścisła zależność i tak należy na to patrzeć. Jeśli chodzi o terminy zawierania tych dokumentów, umowa partnerska musi zostać podpisana przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Mają Państwo czas do 30 października, więc jest to dokument do przygotowania i podpisania w najbliższych tygodniach. [8 października 2026 r. CPPC wydłużyło nabór do 30 listopada 2026 r.] Umowa o dofinansowanie zostanie podpisana dopiero wtedy, kiedy projekt zostanie oceniony jako poprawny i na liście rankingowej zostanie wskazany jako możliwy do dofinansowania. Porozumienie między JST to dokument, który będą Państwo musieli ze sobą podpisać dopiero po rozpoczęciu realizacji projektu. Obowiązek ten jest określony jako sześć miesięcy od startu projektu, czyli po otrzymaniu środków. Kolejność jest więc taka, jak wynika z umiejscowienia tych dokumentów w tabeli: 1, 2, 3.

[00:04:01] W tej kolejności będą Państwo musieli przygotować te dokumenty. Podkreślam: wzoru umowy partnerskiej nie ma. Możemy ewentualnie podpowiedzieć Państwu, jak do tego podejść, i udostępnić do zapoznania się szablon, który był już rozsyłany. Mam wrażenie, że wiele osób już go otrzymało. Wzór umowy o dofinansowanie już Państwo znają, bo jest załącznikiem. Wzoru porozumienia JST nie ma i nie będzie, ponieważ porozumienie między samorządami przygotują Państwo samodzielnie. Jeszcze kilka słów powiem o tym później. Wiedzą już Państwo, kto może złożyć wniosek: mówimy tu de facto o dowolnym samorządzie. Była też mowa o obowiązku załączenia umowy partnerskiej do wniosku o dofinansowanie. Ważne, żeby pamiętać, że stronami umowy partnerstwa mogą być wyłącznie samorządy. Nie ma tu przestrzeni na to, żeby porozumienie partnerskie podpisywały również inne jednostki, na przykład stowarzyszenia, firmy czy inne podmioty, które chciałyby wspólnie z Państwem zrealizować taki projekt.

[00:05:05] Odwołujemy się do założenia, że lokalne centrum cyberbezpieczeństwa tworzą wspólnie samorządy. Obowiązek ustanowienia partnerstwa przed złożeniem wniosku o dofinansowanie też był już wzmiankowany. Co się zaś tyczy kryteriów, zrobię tylko krótki przegląd tego, co mogą Państwo znaleźć w załączniku do regulaminu, bo kryteriów jest bardzo dużo. Mamy ich łącznie 33. Ocena formalna jest opisana w 13 kryteriach. Kryteriów oceny merytorycznej o charakterze zero-jedynkowym - „spełnia”, „nie spełnia” - jest 14. Wśród kryteriów merytorycznych wyodrębniono jeszcze kryteria punktowe, w których przyznaje się punkty. Jeśli dany wniosek nie spełnia takiego kryterium punktowego, otrzymuje zero punktów, ale nie oznacza to, że projekt z tego powodu odpada.

[00:06:02] Po prostu nie dostanie punktów za dane kryterium. Wszystkie sześć kryteriów, za które można dostać punkty, przytoczono bardzo skrótowo na tym slajdzie. Odczytam je, żeby wiedzieli Państwo, o czym mowa. Pierwsze dwa odnoszą się do sytuacji ekonomicznej samorządów. Oceniamy poziom zamożności samorządów wnioskujących o wsparcie oraz partnerów, a także to, czy wnioskodawca lub partner znajdują się na liście miast tracących funkcje społeczno-gospodarcze. Można powiedzieć, że pierwsze dwa kryteria są czysto statystyczne. Odnoszą się do opisanych miar i łatwo odnaleźć się na tych listach, bo każdy samorząd został na nich wymieniony albo - w przypadku kryterium nr 2 - wymieniono tylko te samorządy, które tracą funkcje społeczno-gospodarcze. Pozwala to już policzyć punkty dla swojego partnerstwa.

[00:06:58] Jeśli projekt jest realizowany w pewnej koncentracji terytorialnej, czyli obejmuje wszystkie gminy z terenu danego powiatu oraz ten powiat, mają Państwo możliwość otrzymania dodatkowych dziesięciu punktów. To kryterium za współpracę, za solidarność we wspólnym ubieganiu się o dofinansowanie i wspólnym realizowaniu celu związanego z poprawą cyberbezpieczeństwa. Jeśli będzie brakowało gmin, czyli będzie na przykład dziewięć z dziesięciu, nie będą Państwo mogli otrzymać tych punktów. Potencjału instytucjonalnego oraz kadrowego dotyczą kryteria 4 i 5. Samorząd, który ma już doświadczenie we wspólnej obsłudze zadań związanych z cyberbezpieczeństwem dla swoich jednostek organizacyjnych, czyli w centralizowaniu tego typu zadań, może otrzymać dodatkowe punkty zgodnie z algorytmem podanym w tym kryterium - maksymalnie dziesięć.

[00:07:54] W przypadku piątego kryterium mówimy o doświadczeniu w cyberbezpieczeństwie od strony potencjału kadry: czy kadra może wykazać się posiadanymi kwalifikacjami. Jeśli ma certyfikaty, otrzymuje się dodatkowe punkty. Liczba partnerów projektu też wpływa na możliwość otrzymania dofinansowania, ponieważ im więcej samorządów wspólnie przygotuje wniosek, tym więcej punktów można otrzymać. Preferowane będą więc projekty, które zapewnią cyberbezpieczeństwo w szerszej skali. Teraz przejdę bezpośrednio do kwestii związanych z tworzeniem lokalnych centrów cyberbezpieczeństwa, żeby wyraźnie pokazać Państwu, co oznacza utworzenie takiego centrum.

[00:08:50] Mówi o tym kryterium merytoryczne nr 8, dotyczące obowiązku przewidzenia we wniosku o dofinansowanie postępów projektu, czyli kolejnych kamieni milowych. Kryterium to dosyć jasno odnosi się do obowiązku opisania postępu merytorycznego co najmniej raz na sześć miesięcy okresu realizacji projektu. Projekt może być realizowany przez trzy lata i trochę dłużej, jeśli tak Państwo zdecydują, więc trzeba opisać, co wydarzy się w projekcie co najmniej raz na sześć miesięcy. Pierwszy kamień milowy - to, co oznaczono na żółto - musi przewidywać zawarcie porozumienia, o którym mowa w art. 16e ust. 6 ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa. Chodzi o porozumienie pomiędzy samorządami: pomiędzy gminami, gminami i powiatami, gminami i samorządem województwa czy powiatami a samorządem województwa. Każda z tych konfiguracji jest dopuszczalna.

[00:09:45] Ma to kolosalne znaczenie z punktu widzenia postępu merytorycznego realizacji projektu. Dopiero od zawarcia takiego porozumienia między samorządami możemy mówić o przeniesieniu zadań związanych z odpowiedzialnością za wspólne zapewnienie cyberbezpieczeństwa. Umowa partnerska, którą podpisujemy przed złożeniem wniosku, mówi o tym, jak wspólnie zrealizujemy projekt. Dopiero gdy zawrą Państwo porozumienie pomiędzy samorządami, na które zgodę wyrażą rady gmin, rady powiatów bądź sejmik województwa, mamy do czynienia z pojawieniem się takiej instytucji jak lokalne centrum cyberbezpieczeństwa w rozumieniu konkursu. Jak przebiega zawieranie porozumienia pomiędzy samorządami w sprawie powierzenia jednemu z nich realizacji obowiązków z obszaru cyberbezpieczeństwa?

[00:10:47] Zaczynamy od punktu pierwszego - lewy górny róg, na niebiesko. Pewnie są Państwo co najmniej na tym etapie. Każdy proces zaczyna się od tego, że szefowie - wójt, burmistrz, prezydent, starosta, marszałek - zaczynają rozmawiać między sobą o tym, czy nie warto się porozumieć i wspólnie zapewnić sobie cyberbezpieczeństwo w skali szerszej niż jeden samorząd. Inicjujemy rozmowy, które powinny określić ramowe założenia operacyjne: kto, co i w jakiej skali będzie świadczył, jakie koszty może to wygenerować oraz od kiedy. Ta rozmowa powinna zostać przeniesiona na forum rady gminy, rady powiatu, a być może również sejmiku. Chodzi o zaznajomienie radnych z przyjętym kierunkiem prac, aby na etapie podejmowania decyzji takie porozumienie mogło zostać zawarte.

[00:11:53] Kiedy mają Państwo podpisane porozumienie partnerskie, składają wniosek, otrzymują dofinansowanie i podpisują umowę, wracają Państwo do punktu drugiego. Nie występują już Państwo tylko w roli informujących o przyjętym kierunku prac, lecz realizują istniejący projekt, w ramach którego trzeba nadać kształt nowemu podmiotowi, czyli lokalnemu centrum cyberbezpieczeństwa, poprzez zawarcie porozumienia. Kluczowa myśl w tym punkcie jest taka, że będą samorządy przekazujące zadanie do obsługi i będzie samorząd przyjmujący to zadanie do realizacji. Po to potrzebne są uchwały organów stanowiących. Bez nich lokalne centrum nie powstanie. Mają Państwo na to do sześciu miesięcy od rozpoczęcia realizacji projektu. Należy pamiętać, że jest to uchwała, która ma skutki finansowe.

[00:12:50] Dlatego na czerwono oznaczono też etap rozmowy ze skarbnikiem. Powinna się ona odbyć jeszcze wcześniej, zanim uchwały zostaną podjęte, ponieważ oszacowanie skutków finansowych jest konieczne. Będę o tym mówił jeszcze na innym slajdzie. Rozmowa ze skarbnikiem jest niezbędna, ponieważ decyzję o wspólnej obsłudze zadań z zakresu cyberbezpieczeństwa podejmą Państwo co najmniej na okres realizacji projektu plus pięć lat trwałości. Zobowiązuje do tego umowa o dofinansowanie. Po zakończeniu finansowania, w ramach którego zadania mogą być świadczone nieodpłatnie dla samorządów, niewątpliwie pojawi się koszt, który trzeba będzie pokryć. Skarbnik zapewne będzie chciał się o tym dowiedzieć. Następnie, po podjęciu uchwały i zabezpieczeniu środków w perspektywie wieloletniej, trzeba będzie podpisać porozumienie.

[00:13:46] To już etap wykonawczy: na podstawie delegacji wynikającej z uchwały rady i przy kontrasygnacie skarbnika organ wykonawczy podpisuje porozumienie. Następnie przechodzimy do publikacji. Porozumienie między samorządami musi ukazać się w wojewódzkim dzienniku urzędowym, żeby było obowiązującym tekstem wiążącym wszystkie strony. Każda z wymienionych instytucji i każdy organ mają ważne zadanie do zrealizowania. Dlatego już na etapie pisania wniosku należy porozmawiać o wielu z tych spraw, aby upewnić się, że wola przystąpienia do projektu obejmuje również etap utworzenia lokalnego centrum cyberbezpieczeństwa, czyli realizacji projektu. Przeniesienie zadań i odpowiedzialności za obsługę siedmiu minimalnych zadań wymienionych wcześniej musi być jasno komunikowane od samego początku.

[00:14:59] Spójrzmy teraz na to, jak należy myśleć o powierzeniu wykonywania obowiązków. Na ilustracji mamy cztery gminy. Gminy A, B i C mają dosyć podobną strukturę organizacyjną. Gmina D jest tą, którą wcześniej określiłem jako lokomotywę: przygotowuje wniosek o dofinansowanie i to w jej strukturach będzie tworzone lokalne centrum cyberbezpieczeństwa. W treści porozumienia międzygminnego, które będzie przedmiotem Państwa prac na etapie realizacji projektu, trzeba określić konkretne jednostki organizacyjne obsługiwane przez LCC. Kryteria konkursu nie mówią, że muszą to być wszystkie jednostki. Może to być tylko jedna, na przykład ośrodek pomocy społecznej, ze względu na wrażliwość danych i zidentyfikowany tam brak zasobów. Mogą to być również urząd gminy, ośrodek pomocy społecznej, wszystkie szkoły i przedszkole, a dodatkowo samorządowe instytucje kultury.

[00:16:03] W gminie B odbywa się dokładnie taka sama rozmowa, podobnie w gminie C. Przy tej okazji warto od razu przeanalizować potrzeby tych jednostek. Już dzisiaj należy obliczyć, ile mają zasobów do ochrony. Pojawiają się więc te sławetne endpointy. Każda jednostka ma komputery, zasoby sieciowe i sprzętowe wymagające ochrony, a także systemy i usługi. Należałoby od razu to przeanalizować i sprawdzić, czy nie mamy do czynienia z większym problemem długu technologicznego, który wykracza poza to, co można sfinansować. Chodzi o to, żeby z pełną świadomością przystąpić do prac na etapie wdrażania. W porozumieniu międzygminnym wszystkie te kwestie muszą być opisane: kto i co przekazuje do obsługi oraz jaki jest zakres usług, które muszą być świadczone.

[00:16:59] Może być też tak, że usługi związane z kopiami bezpieczeństwa zostaną rozwiązane odmiennie dla poszczególnych gmin. Jeśli technologie czy rozwiązania danej gminy są zaawansowane i dobrze działają, być może pole współpracy z LCC będzie węższe. Będziemy mówić tylko o zabezpieczeniu kopii odmiejscowionej albo testowaniu odtwarzania kopii, a niekoniecznie o ich wykonywaniu. Mają więc Państwo spore pole do rozmowy o tym, co faktycznie należałoby zapewnić w poszczególnych jednostkach organizacyjnych, aby zadanie było w pełni wdrażane, a jakość ochrony - maksymalna. Gmina D wykonuje to samo zadanie dla swoich jednostek organizacyjnych. Kluczowa jest oczywiście informacja, gdzie konkretnie w strukturze organizacyjnej tego samorządu pojawi się lokalne centrum cyberbezpieczeństwa. Czy będzie w samorządowej jednostce organizacyjnej, w strukturach samorządowej osoby prawnej, a może w spółce tego samorządu?

[00:18:02] Taka opcja też istnieje, bo ustawa tak to określa. Wachlarz możliwych rozwiązań jest więc bardzo duży. Na dzisiaj nie mamy jeszcze funkcjonujących lokalnych centrów cyberbezpieczeństwa, więc trudno nawet analizować, które rozwiązanie byłoby lepsze: czy zadanie lepiej realizować w spółce, czy w urzędzie, poprzez rozszerzenie zakresu zadań referatu informatyki, jeśli taki istnieje. Będziemy się temu bacznie przyglądać. Zachęcamy Państwa, żeby przeanalizowali wszystkie kwestie związane z zakresem usług. Idźmy dalej. Jakie są warunki finansowe? Usłyszeli już Państwo, że można pokryć 100% kosztów kwalifikowalnych. To, że podatek VAT może być kwalifikowalny, też wynika z regulaminu. Być może będzie o tym szerzej w kolejnych wystąpieniach. Istnieje ograniczenie mówiące, że koszt robót budowlanych nie może przekraczać 20% wartości wydatków kwalifikowalnych.

[00:19:07] Ważne jest też to, czego nie było na przykład w „Cyberbezpiecznym Samorządzie”, a co być może ma dla Państwa kluczowe znaczenie: w ramach tego przedsięwzięcia mogą Państwo finansować wynagrodzenia personelu projektu. Bardzo dużą pracę muszą wykonać pracownicy zatrudnieni w każdym z samorządów. Już na etapie wstępnym obejmuje ona analizę potrzeb, przygotowanie dokumentów oraz uzgodnienie realiów organizacyjno-formalnych i procesów, które będą zapewniały cyberbezpieczeństwo. Bez osób już dzisiaj zatrudnionych - informatyków oraz osób zajmujących się organizacją pracy urzędów i jednostek organizacyjnych - nie da się tego zrobić. Ustalenie, jakie usługi i jacy dostawcy są potencjalnie kluczowi, wymaga rozmowy. Zatrudnione osoby są więc niezbędne. Obok tego standardowo w każdym projekcie europejskim mamy koszty pośrednie.

[00:20:00] Tutaj żadnych specjalnych zasad nie mamy. Ten slajd jest tylko po to, żeby Państwu unaocznić, jakie potencjalnie wydatki kwalifikowalne mogą wchodzić w grę w zakresie warstwy związanej z technologią, czyli jaki sprzęt i urządzenia, jakie oprogramowanie, jakie usługi. Po stronie usług oczywiście wchodzą w grę wszelkie potrzebne analizy, doradztwo, usługi wdrożeniowe i związane z utrzymaniem, które są Państwu potrzebne do tego, żeby zapewnić wymagane minimum siedmiu usług jako usługi kupowane z rynku. Ten katalog nie jest specjalnie różny od katalogu w „Cyberbezpiecznym Samorządzie”, a można powiedzieć nawet, że się z nim pokrywa. Jeśli mają Państwo doświadczenie z obsługą tego procesu, z wydatkowaniem środków i wdrażaniem systemów, to myślę, że odnajdą się Państwo w tych realiach dosyć szybko.

[00:20:55] Zaznaczę tylko, że to, co Państwo widzą na slajdzie, to przykłady. To nie jest tak, że w dokumentacji znajdą Państwo miejsce, gdzie są wszystkie wymienione. Mamy tutaj do czynienia z konkursem. W związku z tym to nie jest schemat grantowy, z którym być może część z Państwa jest zaznajomiona, gdzie zostały wymienione literalnie wszystkie rodzaje wydatków, jakie można ponosić, włącznie z wydatkami niekwalifikowalnymi, co jasno mówi o tym, czego nie można kupować. Na przykład pecety dla wszystkich pracowników. Spodziewam się, że tutaj też nie będą Państwo mogli tego zrobić ani kupić Windowsów, żeby je wymienić, bo to jest dług technologiczny, który wprost nie wiąże się z organizacją pracy LCC. Podaję te przykłady tylko po to, żeby Państwu unaocznić, o czym w ogóle rozmawiamy.

Mamy tutaj zagadnienie dotyczące kosztów, czyli tę słynną rozmowę ze skarbnikiem. Co na tym etapie warto wiedzieć? Niewątpliwie oszacowanie wydatków, które za trzy, może cztery lata będą do pokrycia przez samorządy wspólnie realizujące projekt, to wielka niewiadoma.

[00:22:00] W związku z tym warto jednak przyjąć jakieś ramowe założenia, być może oszacować stawki, które są Państwo w stanie na tym etapie określić. Jak to zrobić? Już podczas webinaru w lipcu pokazywałem taki slajd, właśnie po to, żeby zaproponować jakieś kierunki rozwiązań. Możemy to zrobić na podstawie liczby endpointów, które chroni LCC. Pisząc wniosek, będą Państwo już zobowiązani do podania tych wartości, więc można się zastanowić, czy jest jakaś stawka za sztukę chronionego zasobu. To nie jest takie proste, bo wiadomo, że laptop laptopowi nierówny i ochrona nie każdego kosztuje tyle samo. Można też się zastanowić, czy to liczba pracowników nie będzie taką wartością: z miesiąca na miesiąc określamy, ile osób jest zatrudnionych w poszczególnych jednostkach, i za to płaci dany samorząd, który korzysta ze wsparcia LCC.

[00:22:57] Może to być na podstawie liczby zgłoszeń, czyli typowy system ticketowy. Być może najlepsze rozwiązanie to takie, które jest pewnym miksem tych wszystkich rozwiązań, właśnie po to, żeby znaleźć optimum i właściwie zwymiarować ochronę pod kątem tego, gdzie powstają realne koszty. Tak jak mówiłem wcześniej, nie ma takiego wzoru porozumienia, w którym zaproponujemy Państwu, co i jak napisać. Muszą Państwo nad tym popracować sami. Jest pierwsze sześć miesięcy na to, żeby dopracować te rozwiązania, więc mam nadzieję, że nie będzie to nadmiernie trudne.

Jakie to zadania? Mówię „siedem zadań”, ale ani razu nie zostały nazwane. Ten slajd je przytacza. Szybko je wymienię, żeby przejść dalej. Mamy obsługę cyberzagrożeń i incydentów, zarządzanie aktywami poprzez inwentaryzację produktów, usług i procesów oraz wsparcie w opracowaniu i wdrażaniu SZBI.

[00:23:55] Mamy zapewnienie utrzymania bezpiecznych wersji oprogramowania i ich aktualizacji, czyli generalnie bezpieczny software. Mamy zarządzanie uprawnieniami dostępu, przy czym niekoniecznie oznacza to, że LCC zarządza tymi dostępami. Być może określa zasady, według których to zarządzanie się odbywa, i monitoruje ten stan, żeby mieć pewność, że wszyscy stosujemy jeden, wspólnie uzgodniony zakres zarządzania. Szczególnie jeśli mówimy o zarządzaniu uprawnieniami i dostępami uprzywilejowanymi, czyli tymi, które potencjalnie mają największe znaczenie dla bezpieczeństwa.

Punkt piąty: ochrona danych w systemach informacyjnych poprzez kopie zapasowe. To też jest kwestia do uzgodnienia: czy LCC robi te kopie, czy ewentualnie organizuje ten proces, testuje odtwarzanie, zabezpiecza kopie odmiejscowione bądź czy przekazują sobie Państwo wzajemnie inne zadania, określając zakres oczekiwanego wsparcia.

[00:24:54] W punkcie szóstym mamy kontrolę bezpieczeństwa komunikacji oraz poczty elektronicznej. To ważny punkt, warto też na ten temat się porozumieć. Siódmy punkt: doskonalenie kompetencji pracowników. To wydaje się zadanie dosyć horyzontalne i ważne. W sytuacji, kiedy obszarem naszego działania jest kilka, kilkanaście, a może nawet kilkaset jednostek organizacyjnych, można się pokusić o zaawansowane systemy e-learningowe. Systemy, które pozwalają monitorować proces podnoszenia kwalifikacji i cyklicznego przechodzenia szkoleń, szczególnie tych pracowniczych, w których przypominanie sobie czasami podstaw jest ważne. Chociażby w kontekście tego, co jest zapisane w SZBI, tak żeby ten system zarządzania bezpieczeństwem informacji nie był tylko „półkownikiem”, ale rzeczywiście był w głowach ludzi, którzy, przechodząc takie szkolenia, musieliby potwierdzić, że znają jego treść. Teraz ostatnie dwa slajdy, żeby już nie przedłużać.

[00:25:55] To, co w LCC jest być może najtrudniejsze, to fakt, że reorganizacja tego procesu na pewno dotknie wielu obszarów, w których będzie generowała pewne niezrozumienie, być może obawy, stres. Być może ujawni się jakiś konflikt. Urzędnicy będą mieli przeświadczenie, że ktoś z zewnątrz będzie monitorował to, co się dzieje w sieci, na zasadzie: „Będą podsłuchiwać, co się dzieje w naszej gminie”. Nie taka jest idea i nie po to robimy lokalne centrum cyberbezpieczeństwa, żeby się przyglądać temu, co się dzieje na poszczególnych komputerach, tylko żeby monitorować anomalie, odkładać logi i móc sięgnąć po informacje, które pozwalają nam zrozumieć, co się wydarzyło w infrastrukturze, jeśli taki incydent miałby się zdarzyć. Po to, żeby zapewnić bezpieczeństwo tej komunikacji.

[00:26:50] Dodam na marginesie, że 90% szkół w Polsce korzysta już z takich usług. Jest to Ogólnopolska Sieć Edukacyjna. Wydaje się więc, że od dawna są to stosowane rozwiązania i nikt się chyba specjalnie dzisiaj nie dziwi, że tak to powinno działać, kiedy bezpieczeństwo w obszarze edukacji jest zapewniane poprzez bezpieczeństwo sieci.

Pewne obawy może wyrażać oczywiście kierownictwo samorządów, bo pewna autonomia się w tym momencie gubi, jeśli mamy do czynienia ze standardem obsługi. Nie można niestety w każdej gminie mieć inaczej pomyślanego LCC, bo to będzie powodowało brak standardu, potencjalnie chaos, i nie osiągniemy optymalizacji. Od strony informatyków też może być obawa, że będzie to sytuacja, w której ktoś będzie się przyglądał pracy informatyka: co on robi i w jaki sposób. A może będą tacy, którzy powiedzą: „Wreszcie ktoś mnie odciąży od nadmiaru obowiązków i będę mógł pójść na urlop, bo tych zadań mam za dużo”. Niewątpliwie często tak jest.

[00:27:54] Skarbnicy na pewno będą się zastanawiali, jak drogie jest to rozwiązanie, czy nas na nie stać i czy jest ono rzeczywiście optymalne od strony budżetowej. Obowiązki, które wprowadziła ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, istotnie się zwiększyły, więc moim zdaniem to też obszar, o którym warto porozmawiać.

Wszystko to oczywiście musi się odbywać w atmosferze wzajemnego zaufania. Jeżeli porozumienie partnerskie potwierdza tylko chęć stron do pozyskania dofinansowania, a za tym nie idą dalsze myślenie i długofalowa perspektywa, to myślę, że takie przedsięwzięcie będzie napotykało liczne trudności. To porozumienie jest tylko ramowym scenariuszem naszej pracy, a pewnie w jej toku i tak wyjdzie szereg przeszkód, które trzeba będzie pokonywać. Bez zaufania będzie nam z tym dużo trudniej.

Jeszcze jedna uwaga o charakterze technicznym, ale też związana z procesem Państwa pracy. W zeszłym tygodniu było Forum Cyberbezpieczeństwa w Warszawie, na którym było bardzo dużo osób. Miałem okazję kilkakrotnie rozmawiać z osobami z całej Polski, które wyrażały obawę, że lokalne centra cyberbezpieczeństwa w naszym lokalnym wydaniu to jednak taki proces, który wiąże się z tym, że w całej tej zmianie chodzi o to, żebyśmy kupili technologię.

[00:29:10] Ten slajd nazwałem więc „Czy można kupić LCC?”. To jest bardzo błędne podejście. Jeżeli w tych rozmowach, podczas przygotowywania wniosku o dofinansowanie, skupiają się Państwo na tym, że jest jakiś potencjalny duży dostawca, który jest w stanie dostarczyć niemal wszystko albo wręcz ma personel gotowy, żeby przejąć od nas w ramach outsourcingu wszystkie te zadania, to chciałbym zachęcić Państwa do takiego kierunku myślenia: tego procesu nie zapewni wyłącznie wdrożenie nowoczesnych technologii i systemów.

Mamy w tym procesie jeszcze bardzo dużo zadań związanych z rozmową o tym, jak go zorganizować, jak zreorganizować te procesy. Jeśli podejście polegające na zakupach technologii dominuje nad przeprojektowaniem procesów, może to być rzeczywiście niefortunny i błędny sposób myślenia o LCC. Na tej bazie nie zrealizują Państwo tego zadania w sposób optymalny i nie dobiorą sił i środków zgodnie z Państwa potrzebami. Bez sięgnięcia do wiedzy informatyków, którzy dzisiaj w samorządach pewnie wiedzą na ten temat najwięcej, nie uda się Państwu porozumieć, a sama technologia tego nie zastąpi.

[00:30:34] To takie trochę pouczające wnioski z rozmów, które miałem okazję przeprowadzić. Rzeczywiście warto się nad tym dwa razy zastanowić, bo wydaje się, że punkt ciężkości nie leży w technologii, tylko w ludziach i w procesach. Chodzi o to, żeby finalnie powstała nowa organizacja tych zadań i żeby na końcu pojawiło się większe bezpieczeństwo, na które będzie nas stać w dłuższej perspektywie.

Warto też wspomnieć, że na obecnym etapie jest jeszcze możliwość posiłkowania się wsparciem zespołu z Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej - Państwowego Instytutu Badawczego. Jeśli czują Państwo, że w obszarze technologii warto byłoby się z kimś skonsultować w sprawie tego, jak poukładać te usługi, to drzwi są otwarte dla wszystkich przedstawicieli samorządów, którzy myślą nad tym, jak zbudować własne LCC. Warto więc napisać krótki e-mail na adres LCC-info@nask.pl i poprosić o spotkanie.

[00:31:33] Można zapytać o wszystkie kwestie związane z procesem tworzenia LCC, ale nie o sprawy związane z dokumentacją i regulaminem. O te rzeczy należy pytać pracowników Centrum Projektów Polska Cyfrowa, żeby jak najszybciej dostać najlepszą możliwą odpowiedź. Zespół NASK nie zajmuje się interpretowaniem regulaminów, tylko pomaga od strony technologicznej.

Jeszcze ostatnie słowo, zanim skończę. Staram się przypominać, że jest taka strona jak cyber.gov.pl. Proszę na nią zaglądać. Tam są najświeższe, najnowsze informacje. Na tej stronie mogą Państwo kliknąć w prawy górny róg i zapisać się na szkolenia, bo są realizowane cyklicznie. W każdym tygodniu odbywa się jakieś szkolenie, na różnym poziomie doświadczenia. Warto wiedzieć, że taka strona działa i można z niej pobrać informacje, na przykład dotyczące interpretacji ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa i tego, jak ją stosować, jeśli mają Państwo co do tego wątpliwości. Jest tam zamieszczony plik z najczęściej zadawanymi pytaniami.

[00:32:34] To bardzo obszerny materiał i wydaje się, że wyczerpujący. Jeśli czują Państwo deficyt wiedzy, to w pierwszej kolejności zachęcam, żeby sięgać do tej strony. Jeśli przekroczyłem czas, to bardzo przepraszam, ale to wszystko, co miałem dzisiaj dla Państwa przygotowane. Dziękuję bardzo.

Prowadzący spotkanie (CPPC)

[00:32:49] Bardzo dziękuję za prezentację. Myślę, że nawet przekroczenie czasu to nic w porównaniu z wiedzą, którą przekazał Pan naszym uczestnikom, więc bardzo dziękuję za tę prezentację. Zanim rozpoczniemy kolejną, dodam tylko, że pracujemy nad zmianą dokumentacji konkursowej. Planujemy zamieścić taką zmianę do końca tego tygodnia. Będzie ona polegała na doprecyzowaniu instrukcji. Pochylamy się też nad Państwa wnioskami z prośbą o wydłużenie naboru. Myślę więc, że w tej sprawie również do końca tygodnia powinna zapaść jakaś decyzja i stosowne dokumenty będą zamieszczone na naszej stronie.

[00:33:41] Oddaję, Agnieszko, Tobie głos i zapraszam Państwa na kolejną część spotkania.

Część 2. Najczęściej popełniane błędy w dokumentacji aplikacyjnej (CPPC)

[00:34:24] Przechodząc do swojej części prezentacji na dzisiejszym spotkaniu, chciałabym wskazać Państwu elementy dokumentacji aplikacyjnej, które najczęściej prowadzą do konieczności składania wyjaśnień albo poprawienia wniosku na etapie jego oceny.

[00:34:42] Przedstawione w prezentacji przykłady wynikają z wymagań dokumentacji konkursowej. Są też przygotowane w oparciu o najczęściej powtarzające się błędy obserwowane w trakcie oceny innych naborów konkursowych.

Kompletność i spójność dokumentacji są powiązane przede wszystkim z kryterium formalnym nr 2. Należy podkreślić, że kompletność nie oznacza tylko tego, czy do wniosku zostały dołączone wszystkie załączniki. Podczas oceny wniosku sprawdzamy także, czy jego pola zostały faktycznie uzupełnione wymaganymi informacjami, czy załączniki są czytelne i prawidłowo podpisane przez osoby do tego upoważnione, czy oświadczenia odpowiadają wzorom opublikowanym na stronie naboru oraz czy pomiędzy wnioskiem a załącznikami nie ma istotnych rozbieżności.

[00:35:43] Częstym błędem jest niespójność informacji, która pojawia się w kilku miejscach i nie wszędzie jest taka sama. Może to być na przykład data realizacji projektu lub kamienia milowego, kwota projektu, nazwa wskaźnika czy liczba podmiotów objętych wsparciem. Dlatego przy przygotowaniu wniosku warto pomyśleć o dokumentacji jako o jednej całości. Przed podpisaniem i złożeniem wniosku o dofinansowanie w systemie LSI warto zweryfikować informacje przedstawione w poszczególnych sekcjach wniosku i w załącznikach.

W tym naborze zarówno wnioskodawca, jak i partner muszą być jednostkami samorządu terytorialnego. Dlatego należy zweryfikować przede wszystkim dane identyfikacyjne każdego podmiotu wskazanego we wniosku. W praktyce zdarzają się sytuacje, w których we wniosku wpisany jest NIP urzędu gminy czy starostwa, podczas gdy należy podać NIP właściwej jednostki samorządu, czyli na przykład gminy, powiatu albo województwa.

[00:36:55] Drugi obszar błędów dotyczy prawidłowej reprezentacji wnioskodawcy i partnerów. Jeżeli umowę lub porozumienie o partnerstwie podpisuje osoba działająca na podstawie pełnomocnictwa, to musi to jednoznacznie wynikać z dokumentacji. Konieczne jest przedstawienie umocowania.

Warto również pamiętać o specyfice systemu LSI, w którym składany jest wniosek. Wniosek w systemie podpisuje i składa jedna osoba upoważniona do reprezentowania wnioskodawcy. Dlatego do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające prawo tej osoby do reprezentacji i podpisania takiego wniosku. Dobrze byłoby, aby pełnomocnictwo zawierało także informacje o kolejnych etapach, czyli o przekazywaniu wyjaśnień i uzupełnień w trakcie oceny czy też, jeśli jest to już przewidziane, o zawieraniu umowy lub porozumienia.

[00:37:57] W przypadku partnerów załączniki dotyczące danego partnera powinny być podpisane przez osobę upoważnioną do jego reprezentacji.

[00:38:10] Przechodząc teraz do części dotyczącej wskaźników, chciałabym nadmienić, że sam fakt wpisania wartości docelowej nie jest wystarczający. Oceniający musi być w stanie zrozumieć, co dokładnie będzie mierzone, skąd wzięła się dana wartość i w jaki sposób później zostanie potwierdzone osiągnięcie wskaźnika.

Typowe błędy to niewłaściwa nazwa wskaźnika wskazana w uzasadnieniu, błędna wartość, która nie wynika z zakresu projektu, brak uzasadnienia czy też brak przedstawienia sposobu pomiaru wskaźnika.

[00:38:48] Również w przypadku, gdy dany wskaźnik jest narzucony odgórnie w naborze, jednak nie będzie przez Państwa realizowany, wartość docelowa, która wówczas wynosi zero, musi zostać uzasadniona. Należy opisać, dlaczego dany wskaźnik nie będzie osiągany w projekcie. W przypadku dodania wskaźnika własnego konieczne jest także przedstawienie jego definicji i wskazanie, co dany wskaźnik liczy.

[00:39:20] Należy także pamiętać, aby każdy wskaźnik mógł być odpowiednio zidentyfikowany. W uzasadnieniu lepiej używać pełnych nazw wskaźników. Należy wskazać, jak określono wartość docelową i dlaczego jest ona realna i adekwatna do celu projektu. Należy również przedstawić sposób pomiaru tego wskaźnika, czyli jakie dokumenty lub źródła danych będą dowodem jego osiągnięcia w trakcie realizacji projektu oraz po jego zakończeniu. Dla wskaźnika własnego należy, tak jak już wcześniej wspomniałam, podać definicję. Jeszcze raz chciałabym podkreślić, że są sytuacje, w których mamy odgórnie narzucony wskaźnik, którego Państwo nie będą realizować.

[00:40:00] Kluczowe jest uzasadnienie i opisanie, dlaczego dany wskaźnik Państwa nie dotyczy, bo to również bardzo często jest elementem wezwania.

Przechodząc do kamieni milowych, jakie są zaplanowane w projekcie: należy patrzeć na nie nie tylko jako na pojedyncze daty, ale również wykazać ich wzajemną logikę. Planowana data osiągnięcia kamienia jest momentem kontrolnym. Jeśli podczas realizacji projektu pojawia się opóźnienie, powinniśmy mieć jeszcze czas na wprowadzenie pewnych działań zaradczych. Dlatego data punktu ostatecznego nie powinna być taka sama jak planowana data zakończenia kamienia. Musi być wskazana przed końcem całego zadania.

We wniosku o dofinansowanie będziecie Państwo mieć do przedstawienia dwa zadania. Pierwsze jest już nazwane „Projekt” i tutaj przedstawione są poszczególne kamienie milowe. Natomiast zadanie drugie dotyczy kosztów pośrednich.

W tym naborze mamy dodatkowo dwie szczególne zasady. Pierwsza dotyczy wykazania co najmniej jednego kamienia milowego przypadającego na każde sześć miesięcy realizacji projektu. Druga to zasada, o której wspomniał pan Marek we wcześniejszej prezentacji, czyli wymóg dotyczący pierwszego kamienia milowego: przedstawienia porozumienia wynikającego z ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa.

Również budżet bardzo często generuje drobne rozbieżności, ponieważ te same informacje pojawiają się w kilku miejscach. Jednym z typowych błędów jest wskazanie stawki VAT, na przykład 23%, bez podania wymaganej kwoty VAT. Konieczne jest więc pokazanie we wniosku kwot, w tym kwoty VAT, w odpowiednim podziale na beneficjenta i partnerów ponoszących dany wydatek.

Na etapie oceny sprawdzamy także, czy jedna pozycja kosztowa nie łączy wydatków, które podlegają różnym limitom, oraz czy kwoty w poszczególnych pozycjach zgadzają się z podsumowaniem. Praktycznie przy każdej pozycji warto zweryfikować pięć rzeczy: nazwę kosztu, wartość kwalifikowalną, VAT, podmiot ponoszący wydatek i kategorię limitu.

Kryterium formalne nr 6 obejmuje między innymi poziom dofinansowania, maksymalną kwotę wsparcia zależną od liczby JST realizujących dany projekt oraz limit dotyczący robót budowlanych.

[00:43:14] Jeśli planowane są szkolenia, należy je wyodrębnić od pozostałych usług zewnętrznych i prawidłowo oznaczyć jako cross-financing. Właśnie o cross-financingu często zapomina się podczas przygotowania wniosku o dofinansowanie. Jest to wówczas wskazywane w wezwaniu do poprawy i do przedstawienia tego wydatku osobno.

W projekcie wybiera się także jeden sposób liczenia kosztów pośrednich. Wybieramy albo stawkę do 7% kosztów bezpośrednich, albo stawkę do 15% bezpośrednich kosztów personelu. W projekcie partnerskim ten sam rodzaj stawki obowiązuje wszystkie JST uczestniczące w projekcie. Już na samym początku musimy więc wybrać, czy koszty pośrednie liczymy według stawki 7%, czy 15%.

[00:44:20] Częstym błędem jest także przedstawienie jedynie informacji, że projekt jest zgodny z zasadami horyzontalnymi, bez dodatkowych wyjaśnień i odwołania do poszczególnych artykułów. Dlatego ważne jest, aby przy Karcie praw podstawowych i Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych odnieść wskazane artykuły do konkretnego sposobu realizacji projektu. Nie należy opisywać, czym jest dany artykuł. Należy wskazać, w jaki sposób projekt zapewnia jego poszanowanie.

Podobnie przy opisie zgodności projektu z zasadą zrównoważonego rozwoju należy pokazać zgodność projektu z właściwymi celami oraz potwierdzić wpisanie się projektu w działania czwartego priorytetu FERC. Bardzo często przy ocenie zasad horyzontalnych, gdy mamy opisane poszczególne sekcje dotyczące KPP czy zasady DNSH i zrównoważonego rozwoju, brakuje na przykład informacji o powiązaniu projektu z konkretnym priorytetem, w którym wniosek został złożony.

[00:45:37] W przypadku załączników chciałabym podkreślić, że należy sprawdzić, po pierwsze, czy używany jest aktualny wzór dostępny na stronie naboru. Po drugie, czy dokument podpisała właściwa osoba, posiadająca odpowiednie umocowanie. Po trzecie, czy załączniki zostały przygotowane dla właściwego podmiotu, czyli czy dotyczą wnioskodawcy albo partnera. Po czwarte, czy plik jest czytelny i po wgraniu do wniosku w systemie LSI da się go otworzyć.

Wezwanie do poprawienia lub uzupełnienia wniosku nie jest obowiązkowym elementem oceny. Komisja Oceny Projektów może skierować do Państwa wezwanie, jeśli uzna to za celowe.

[00:46:32] Odpowiedź na wezwanie staje się częścią dokumentacji aplikacyjnej, więc nie należy wykorzystywać odblokowanego formularza wniosku do poprawienia przy okazji wszystkich innych rzeczy, które Państwo zauważyli, ponieważ będzie to uznane za poprawę poza zakresem wezwania.

Odpowiedź na wezwanie, a także załączniki i pismo przewodnie należy przekazać wyłącznie przez system LSI. Chciałabym również podkreślić, że kluczowe jest bieżące monitorowanie informacji przekazywanych przez LSI. Jest to istotne, ponieważ wszystkie wezwania, które kierujemy do Państwa na etapie oceny formalnej czy też merytorycznej, będą przekazywane przez ten system. Termin na poprawę wniosku jest wskazany w wezwaniu i zgodnie z regulaminem nie może być krótszy niż trzy dni kalendarzowe.

[00:47:34] Termin ten liczymy od dnia następnego po dniu przekazania wezwania w systemie. Warto więc już przed złożeniem wniosku ustalić, kto po stronie wnioskodawcy odpowiada za monitorowanie systemu. Osoba do kontaktu powinna faktycznie znać projekt i mieć możliwość szybkiego zebrania informacji od wszystkich partnerów współuczestniczących w tym projekcie.

Jeśli otrzymacie Państwo wezwanie do uzupełnienia lub poprawienia wniosku, przede wszystkim warto potraktować je jako listę czynności do wykonania. Najpierw należy dokładnie przeanalizować każdy punkt wezwania i ustalić, czego dokładnie dotyczy dana uwaga: czy trzeba poprawić pole we wniosku, uzupełnić załącznik, czy złożyć dodatkowe wyjaśnienia.

[00:48:34] Następnie należy wprowadzić zmiany w odblokowanym formularzu w LSI i uzupełnić te dokumenty, których dotyczy wezwanie. Bardzo ważne jest też, żeby przy każdej zmianie sprawdzić, czy ta sama informacja nie występuje również w innych miejscach dokumentacji lub wniosku. Jeśli na przykład zmieniamy wartość wskaźnika albo datę, warto sprawdzić, czy ta informacja nie pojawia się w innym polu lub załączniku dołączonym do wniosku.

Na koniec poprawioną dokumentację trzeba podpisać i wysłać w systemie LSI zgodnie z treścią wezwania i w wyznaczonym terminie.

Jeżeli występują problemy techniczne z funkcjonowaniem naszego systemu na etapie składania wniosku, ale także później, na przykład na etapie jego poprawy, należy zgłosić taką informację na adres wskazany w regulaminie wyboru, korzystając z adresu e-mail używanego w LSI. Wszelkie błędy techniczne zgłaszamy na adres e-mail wsparcie-IT@cppc.gov.pl.

[00:49:50] Gorąca prośba do Państwa, żeby informację o tym błędzie kierować z adresu e-mail, z którym połączone jest konto LSI, z którego był składany wniosek o dofinansowanie.

Natomiast odpowiedzi na wezwanie, tak jak już wcześniej powiedziałam, należy składać wyłącznie w systemie LSI, zgodnie z treścią wezwania. Przesłanie uzupełnień wniosku lub odpowiedzi na wezwanie poprzez e-mail na adres CPPC albo przez skrzynkę e-Doręczeń nie będzie traktowane jako alternatywny kanał odpowiedzi, jeżeli wezwanie wymaga złożenia korekty lub uzupełnienia wyłącznie w LSI.

[00:50:48] Chciałabym jeszcze raz podkreślić, że jedyny kanał komunikacji na etapie poprawienia wniosku to system LSI.

To wszystko z mojej strony. Zachęcam Państwa, aby przed złożeniem wniosku spojrzeć na dokumentację jeszcze raz całościowo, aby móc wychwycić ewentualne braki i niespójności. Dziękuję Państwu za uwagę.

Prowadzący spotkanie (CPPC) - przerwa

[00:51:15] Bardzo dziękuję, Agnieszko, za prezentację. Zgodnie z agendą zaplanowaliśmy teraz krótką przerwę. Jesteśmy punktualni, więc do 12:20 obowiązuje przerwa. Spotykamy się o 12:20.

Część 3. Kryteria wyboru projektów (CPPC)

[00:51:46] Zaprezentuję Państwu kryteria wyboru projektów. Wstępnie zaplanowaliśmy tylko kryteria merytoryczne, ale pokrótce opowiem również o kryteriach formalnych. Pewnie w większości będziemy się tutaj powtarzać, ale myślę, że to akurat nie zaszkodzi.

Pierwsze kryterium dotyczy złożenia wniosku o dofinansowanie w odpowiedniej formie. Pani Agnieszka przekazała już Państwu ważne informacje, które dotyczą tego kryterium. Wniosek składamy za pomocą systemu LSI.

[00:52:43] Musi być podpisany przez osobę upoważnioną. Kryterium nr 2 dotyczy kompletności dokumentacji wymaganej na etapie aplikowania. Wniosek musi być uzupełniony zgodnie z instrukcją. Wszystkie pola muszą być wypełnione, a załączniki dołączone do wniosku o dofinansowanie. O rozbieżnościach również pani Agnieszka już wspominała.

Kwalifikowalność wnioskodawcy i partnerów. Mówimy tutaj o tym, że jedynym podmiotem, który może ubiegać się o dofinansowanie, jest jednostka samorządu terytorialnego.

Kryterium nr 4 mówi o partnerstwie w projekcie. Partnerstwo musi być zawarte z co najmniej jedną jednostką samorządu terytorialnego przed złożeniem wniosku.

[00:53:38] Oczywiście umowa czy porozumienie musi być dołączone do wniosku o dofinansowanie. Kryterium nr 5 mówi o ramach czasowych FERC. Wniosek musi być zaplanowany w taki sposób, aby mieścił się w ramach czasowych od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2030 r. Do 31 grudnia 2030 r. mają więc Państwo możliwość realizacji projektu.

Prawidłowość określenia kwoty wsparcia. Mamy tutaj trzy ważne elementy tego kryterium. Poziom dofinansowania nie może przekraczać maksymalnego procentu wskazanego dla działania 4.1. Limit jest zależny od liczby JST. Mamy tutaj kwotę wsparcia od maksymalnie 6 milionów do maksymalnie 15 milionów złotych.

[00:54:36] Wydatki, które należą do kategorii „Roboty budowlane”, nie mogą przekraczać 20% wartości wydatków kwalifikowalnych projektu. Te elementy będą badane już na etapie oceny formalnej.

Zgodność z wymaganiami FERC dotyczącymi cyberbezpieczeństwa - to kryterium badane jest na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia. Należy zapoznać się z polityką cyberbezpieczeństwa Unii Europejskiej i wytycznymi Agencji UE ds. Cyberbezpieczeństwa, aby takie oświadczenie podpisać.

Kolejne kryterium dotyczy podlegania wykluczeniu z ubiegania się o dofinansowanie, a dokładnie trzech przesłanek wymienionych w kryterium. To kryterium jest również badane na podstawie oświadczenia złożonego przez wnioskodawcę i partnera bądź partnerów w projekcie.

[00:55:33] Kryterium formalne nr 9 to zgodność z artykułami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady. Kryterium również jest badane na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia. Jest spełnione, gdy projekt nie został zakończony przed złożeniem wniosku i nie podlega odzyskiwaniu środków z powodu przeniesienia działalności objętej wsparciem. To w skrócie, jeśli chodzi o zawartość rozporządzeń wymienionych w kryterium.

Kryterium formalne nr 10. Brak podwójnego finansowania oznacza, że wnioskodawca i partnerzy nie otrzymali już finansowania na te same wydatki w ramach innych unijnych programów, instrumentów i funduszy w ramach budżetu europejskiego oraz środków publicznych na realizację zakresu prac zakładanego we wniosku o dofinansowanie.

[00:56:28] Również to kryterium jest badane na podstawie oświadczenia złożonego przez wnioskodawcę i partnera bądź partnerów.

Zgodność projektu z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej, z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych i z zasadą zrównoważonego rozwoju to trzy kryteria, nad którymi Państwo powinni się pochylić i opisać ich spełnienie we wniosku o dofinansowanie.

Dodam, że zachęcamy, a nawet rekomendujemy wnikliwą lekturę instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie. W instrukcji, pod opisem konkretnego punktu, mamy wskazanie, któremu kryterium odpowiada dany punkt we wniosku o dofinansowanie. Proszę więc zwrócić na to uwagę.

[00:57:29] Przechodząc do kryteriów merytorycznych: pierwsze kryterium mówi o zgodności z zasadami udzielania pomocy publicznej. W naborze nie przewidziano udzielenia pomocy publicznej lub pomocy de minimis, więc we wniosku o dofinansowanie bądź w załączniku do wniosku muszą Państwo przedstawić analizę, która będzie dowodzić, że pomoc publiczna w projekcie nie występuje. Muszą Państwo przeprowadzić test na podstawie przesłanek z art. 107 ust. 1 TFUE.

Ocena występowania lub braku występowania pomocy będzie badana również na poziomie jednostek organizacyjnych wnioskodawcy i partnera lub partnerów. Analiza powinna być przedłożona wraz z wnioskiem o dofinansowanie. Brak tej analizy, zawarte w niej błędy lub przedstawienie błędnych wniosków spowodują negatywną ocenę tego kryterium.

[00:58:44] Prawidłowość wyboru partnerów to ważna kwestia w tym naborze. Zaczniemy od tego, że sama procedura wyboru partnera nie ma w przypadku tego naboru zastosowania, ponieważ partner jest jednostką z sektora finansów publicznych.

Art. 39 ustawy wdrożeniowej mówi też o tym, jakie elementy musi zawierać umowa partnerska. Do dokumentacji konkursowej dołączyliśmy minimalny zakres takiej umowy. Mogą Państwo skorzystać z tego materiału przy konstruowaniu i weryfikacji umowy.

Zachęcam również do lektury wzoru umowy o dofinansowanie, bo część tych zapisów mogą Państwo przenieść na partnerów w projekcie. Partnerów także będą dotyczyć pewne postanowienia tej umowy.

[00:59:55] Wracając jeszcze do tego, jakie elementy musi zawierać umowa partnerska: oczywiście przedmiot umowy, prawa i obowiązki stron, zakres i formę udziału poszczególnych partnerów.

[01:00:09] Musi być wskazany partner wiodący, sposób przekazywania środków dofinansowania na pokrycie kosztów ponoszonych przez partnerów projektu oraz sposób postępowania w przypadku naruszenia porozumienia lub umowy albo niewywiązania się z nich przez strony.

Jeszcze w temacie partnerstwa powiem o trzech ważnych kwestiach, które wynikają zarówno z ustawy wdrożeniowej, jak i z brzmienia kryterium „Prawidłowość wyboru partnerów”. Po pierwsze, zasoby: partner musi wnieść do projektu zasoby ludzkie, organizacyjne, techniczne lub finansowe na warunkach określonych w umowie lub porozumieniu o partnerstwie. Partner musi posiadać znamiona wnioskodawcy. Co to znaczy? W okresie trwałości projektu partner będzie korzystać z jego efektów w celu realizacji swoich statutowych zadań publicznych.

[01:01:17] Realizacja zadań: partner to nie wykonawca. Partner ma realizować takie zadania, których z równie dobrym skutkiem dla osiągnięcia celu nie mógłby zrealizować wykonawca wyłoniony zgodnie z PZP. Zwracam Państwu na to uwagę, bo kwestia partnerstwa jest bardzo ważna. Warunki partnerstwa określa przede wszystkim ustawa wdrożeniowa, a dodatkowo kryterium wyboru.

Komplementarność z projektami centralnymi i regionalnymi. Projekt jest komplementarny, gdy wykorzystuje rezultaty lub tworzy synergię z innymi projektami centralnymi, regionalnymi - jeśli tego typu projekty są realizowane - i projektami KPO, a jednocześnie nie powiela ich zakresu. Muszą Państwo opisać kwestię komplementarności we wniosku o dofinansowanie.

Projekt jest zgodny z założeniami Architektury Informacyjnej Państwa i Deklaracji Tallińskiej. Projekt spełnia to kryterium, jeśli w rozwiązaniach i w samym sposobie realizacji wdraża pryncypia Architektury Informacyjnej Państwa i Deklaracji Tallińskiej, czyli między innymi interoperacyjność, dostępność, bezpieczeństwo i jednorazowość.

[01:02:46] Kryterium numer pięć to równość szans i niedyskryminacja oraz równość kobiet i mężczyzn. W opisie we wniosku o dofinansowanie muszą Państwo zapewnić, że w każdym działaniu w projekcie będą Państwo zapewniali równość szans i niedyskryminację. Muszą Państwo wykazać pozytywny wpływ albo uzasadnioną neutralność wobec równości płci.

Kryterium merytoryczne numer sześć mówi o poprawności doboru i oszacowania wartości wskaźników oraz zgodności celów z działaniem 4.1. Już w poprzedniej prezentacji pani Agnieszka zwróciła Państwu uwagę na kwestie dotyczące wskaźników.

[01:03:43] Muszą Państwo wybrać wskaźniki adekwatne do celu i zakresu projektu, w tym oczywiście wskaźniki obligatoryjne. Muszą Państwo uzasadnić ich dobór, określić i uzasadnić ich wartości bazowe i docelowe. Dodatkowo wnioskodawca musi wykazać, że cele projektu wpisują się w działanie 4.1 oraz właściwy typ projektu określony w SZOP, czyli Szczegółowym Opisie Priorytetów.

Efektywność kosztowa projektu. To kryterium bada, czy wszystkie wydatki przedstawione w budżecie projektu są odpowiednio uzasadnione i celowe oraz czy ich wartość jest rynkowa, optymalna i racjonalna z punktu widzenia osiągnięcia celu. Muszą Państwo pamiętać, że celem jest utworzenie lokalnego centrum cyberbezpieczeństwa.

[01:04:43] Wydatki przedstawione we wniosku muszą być zgodne z katalogiem wydatków kwalifikowalnych drugiego i czwartego priorytetu programu FERC oraz z zapisami wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027. Muszą Państwo przeprowadzić również analizę ekonomiczną, finansową i trwałości oraz uproszczoną analizę kosztów i korzyści.

Dodam, że kierując się Państwa potrzebami, pracujemy również nad przygotowaniem formularza, który byłby dla Państwa pomocny w przygotowaniu tych analiz. Zapewne do końca tygodnia zamieścimy go na stronie internetowej i będą Państwo mogli z niego skorzystać.

[01:05:38] Formularz będzie udostępniony obligatoryjnie, gdyby Państwo potrzebowali jeszcze wsparcia w tym zakresie.

Harmonogram zadań projektu oraz zakres finansowy to kryterium merytoryczne numer osiem. Harmonogram i zakres finansowy będą zaplanowane prawidłowo, gdy zadania, terminy, kamienie milowe i wydatki stworzą wykonalny i logicznie powiązany plan realizacji projektu. Jeszcze raz zwracam uwagę na kamienie milowe, które muszą być powiązane z wdrażaniem kluczowych produktów projektu. Na każde sześć miesięcy realizacji projektu musi przypadać co najmniej jeden kamień milowy. Pierwszy kamień milowy musi przewidywać zawarcie porozumienia, o którym mowa w art. 16e ust. 6 ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa.

[01:06:34] Kryterium numer dziewięć mówi o efektywności realizacji i potencjale wnioskodawcy. We wniosku o dofinansowanie muszą Państwo opisać, w jaki sposób projekt będzie zarządzany, jaki mają Państwo zespół, know-how oraz jakie są zasoby wnioskodawcy i partnerów. Ma to potwierdzać, że są Państwo przygotowani do sprawnej realizacji i rozliczenia projektu.

Kryterium numer dziesięć to opis zidentyfikowanych ryzyk projektu. Muszą Państwo zidentyfikować i przedstawić te ryzyka, wskazać działania zapobiegawcze oraz zasady ich monitorowania i kontroli.

Utrzymanie produktów projektu w okresie trwałości. Odpowiadając na to kryterium, muszą Państwo przedstawić cały plan utrzymania LCC przez pięć lat po zakończeniu realizacji projektu: jaki mają Państwo na to plan i jakimi zasobami kadrowymi, technicznymi oraz finansowymi będą Państwo dysponować.

[01:07:56] Minimalna liczba urządzeń końcowych, czyli endpointów, objętych wsparciem LCC. Projekt spełni kryterium, jeśli wsparciem LCC zostanie objętych co najmniej 1000 fizycznych urządzeń końcowych podmiotów w ramach struktury organizacyjnej JST - wnioskodawcy i partnera lub partnerów. Jeszcze raz powtórzę: endpoint to fizyczne urządzenie końcowe, za którego cyberbezpieczeństwo odpowiada JST, które łączy się z siecią i wymienia z nią dane. To urządzenie zostanie objęte wsparciem lokalnego centrum cyberbezpieczeństwa.

Kryterium merytoryczne numer trzynaście to minimalny potencjał kadrowy wnioskodawcy w cyberbezpieczeństwie. Minimalny potencjał w rozumieniu kryterium oznacza zatrudnienie przez wnioskodawcę na umowę o pracę co najmniej jednej osoby, która posiada wymagany certyfikat określony w załączniku do kryteriów albo ukończyła studia wyższe, podyplomowe lub MBA z zakresu cyberbezpieczeństwa.

[01:09:11] Mówimy tutaj o zatrudnieniu na umowę o pracę. Wymiar etatu nie został określony w kryterium, więc do Państwa decyzji należy, czy będzie to jedna druga etatu, jedna piąta czy cały etat. O to też Państwo dopytują, więc od razu to doprecyzowuję.

Minimalny zakres usług świadczonych przez LCC. Lokalne centrum cyberbezpieczeństwa ma realizować wszystkie obowiązkowe zadania wskazane w załączniku numer dwa do kryteriów. Ten opis musi znaleźć się we wniosku. Pan Marek Śliwiński dokładnie je Państwu prezentował.

Przechodząc do kryteriów merytorycznych punktowanych: w pierwszym kryterium punktowanym mogą Państwo uzyskać od jednego do dziesięciu punktów.

[01:10:08] Punktacja ta odzwierciedla poziom zamożności wszystkich JST, które uczestniczą w projekcie. Punkty będą przypisywane według numerów TERYT i załącznika numer trzy, a ich średnią zaokrąglamy w górę do pełnej liczby całkowitej.

Kryterium punktowane numer dwa: miasto średnie tracące funkcje społeczno-gospodarcze. Tutaj mogą Państwo uzyskać zero albo trzy punkty. Trzy punkty przyznamy wtedy, kiedy wnioskodawca lub partner jest miastem średnim tracącym funkcje społeczno-gospodarcze, wskazanym w Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2030, w zakresie aktualnym na dzień rozpoczęcia naboru. Punkty się nie sumują. Można uzyskać maksymalnie trzy punkty.

[01:11:07] Partnerstwo obejmuje powiat i wszystkie jego gminy. W ramach tego kryterium mogą Państwo uzyskać zero bądź dziesięć punktów. Projekt otrzyma dziesięć punktów, jeśli na dzień złożenia wniosku obejmuje co najmniej jeden powiat oraz wszystkie gminy położone na jego terenie, w tym miasto na prawach powiatu, bo o to też są często pytania.

Kryterium merytoryczne punktowane numer cztery: potencjał instytucjonalny wnioskodawcy w cyberbezpieczeństwie. Ten potencjał instytucjonalny mierzymy na dzień złożenia wniosku. Próbuję Państwu jak najprościej wytłumaczyć, na czym polega to kryterium. Jeśli mają Państwo zespół, który zajmuje się cyberbezpieczeństwem, to pytanie brzmi: ile jednostek organizacyjnych ten zespół obsługuje?

[01:12:10] Jeśli obsługuje 100% jednostek organizacyjnych, otrzymują Państwo dziesięć punktów. Jeśli do 24%, otrzymują Państwo dwa punkty. Co ważne, do określenia tego odsetka przyjmują Państwo tylko te jednostki organizacyjne, które zaliczają się do sektora finansów publicznych i funkcjonowały w dniu rozpoczęcia naboru.

Kryterium numer pięć to potencjał kadrowy wnioskodawcy w cyberbezpieczeństwie. Mogą Państwo uzyskać zero punktów albo od dwóch do pięciu, w zależności od tego, ile osób zatrudniają Państwo na umowę o pracę na dzień złożenia wniosku. Osoby te muszą posiadać dowolny certyfikat wymieniony w załączniku numer jeden do kryteriów albo dyplom ukończenia studiów wyższych, podyplomowych lub MBA z zakresu cyberbezpieczeństwa.

[01:13:18] Przykładowo mogą Państwo otrzymać od dwóch punktów za zatrudnianie dwóch osób do maksymalnie pięciu punktów za zatrudnianie co najmniej pięciu osób.

To ostatnie kryterium punktowane, w którym mogą Państwo uzyskać maksymalnie dziesięć punktów. Punktacja zależy od liczby JST, z którymi zawarli Państwo umowę partnerską. Dla dwóch, czyli niezbędnego minimum, to zero punktów. Później za każdą dodatkową umowę partnerską - tak w skrócie powiem - mogą Państwo otrzymać punkty. Za dwanaście lub więcej: dziesięć punktów. W prezentacji przekazuję Państwu tylko najważniejszą informację. W kryteriach mają Państwo dokładnie rozpisane, za co można otrzymać punkty.

[01:14:15] To jest ostatnie kryterium, które obowiązuje w tym naborze. Bardzo Państwu dziękuję za uwagę. Chyba zyskaliśmy trochę czasu, więc albo będziemy mieć więcej czasu na pytania, albo po prostu zakończymy spotkanie wcześniej. Patrzę na agendę, czy na pewno niczego nie pominęłam. To jest ostatnia prezentacja, więc mogą Państwo teraz zadawać pytania i zgłaszać się do ich zadawania. Będziemy odpowiadać zgodnie z kolejnością zgłoszeń.

Panel pytań i zakończenie

Proszę pamiętać, że nawet jeśli teraz nie zrodzą się pytania, mogą Państwo do nas pisać na adres mailowy wskazany w regulaminie wyboru.

[01:15:20] Czasami muszą Państwo trochę dłużej poczekać na odpowiedź, bo wymaga ona naszych konsultacji - czy to z Ministerstwem Cyfryzacji, czy z Ministerstwem Funduszy. Potrzebujemy tego czasu, ale chcemy udzielić Państwu pełnej informacji i odpowiedzi na pytania.

Nie widzę pytań, więc nie będziemy przedłużać dzisiejszego spotkania. Bardzo dziękujemy Państwu za zainteresowanie naborem. Dziękujemy za wszystkie pytania, które wysyłają Państwo na nasz adres mailowy. Jest ich dosyć dużo, więc to dla nas dobra informacja, że zainteresowanie z Państwa strony jest.

[01:16:22] Jeśli zrodzą się pytania, proszę śmiało je zadawać, pisząc do nas na wskazany adres mailowy. Bardzo dziękuję wszystkim prelegentom za prezentacje. Trzymam kciuki za przygotowanie wniosków o dofinansowanie. Mam nadzieję, że uda się Państwu skutecznie te wnioski złożyć.