Sprzęt LCC a związek międzygminny: trwałość projektu bez korekty finansowej

Przekazanie aktywów projektu do związku międzygminnego grozi korektą finansową w okresie trwałości. Bezpieczniej nie przenosić własności, lecz prawo do korzystania. Opisujemy trzy konstrukcje, które to umożliwiają.

Związek międzygminny ma osobowość prawną (art. 65 ust. 2 usg) i działa we własnym imieniu. Przekazanie mu sprzętu kupionego z dotacji to realna zmiana właściciela - a umowa o dofinansowanie każe niezwłocznie informować IP o każdej okoliczności mogącej naruszyć trwałość, w szczególności o zmianie własności elementu infrastruktury dającej podmiotowi nienależną korzyść. Sankcją jest proporcjonalna korekta finansowa, a okres trwałości to 5 lat od płatności końcowej (art. 65 ust. 1 rozporządzenia 2021/1060).

Do tego dochodzi klauzula zmian: zmiana Beneficjenta lub Partnera wymaga aneksu i akceptacji IP, a niedopuszczalna jest zmiana, po której projekt przestałby spełniać kryteria wyboru. Kryterium formalne wymaga, by wnioskodawca i partnerzy byli jednostkami samorządu terytorialnego - związek międzygminny JST nie jest, więc nie może przejąć roli beneficjenta ani partnera w okresie realizacji i trwałości. Praktycznie: rejestracja związku to miesiące procedur, a umowa partnerstwa JST musi być zawarta jeszcze przed złożeniem wniosku.

Trzy bezpieczne konstrukcje

Konstrukcja 1 - własność u lidera, korzystanie u jednostki realizującej. Sprzęt pozostaje mieniem gminy lub powiatu lidera, a jednostka realizująca zadania LCC korzysta z niego na podstawie umowy użyczenia (art. 710 k.c., nieodpłatnie) albo porozumienia o powierzeniu zadań. Brak zmiany właściciela oznacza brak zdarzenia trwałościowego - to najprostsze rozwiązanie.

Konstrukcja 2 - jednostka budżetowa lidera. Jednostka budżetowa nie ma osobowości prawnej, więc przekazanie jej sprzętu w zarząd lub do ewidencji w ogóle nie jest zmianą własności: mienie cały czas należy do JST. Nie powstaje więc ryzyko związane ze zmianą właściciela - dlatego ten wariant rekomendujemy także w analizie formy prawnej LCC.

Konstrukcja 3 - podmiot upoważniony do ponoszenia wydatków. Wniosek ma osobną sekcję podmiotów niebędących beneficjentem ani realizatorem, upoważnionych do ponoszenia wydatków, a umowa o dofinansowanie - załącznik z ich listą (nazwa, adres, REGON, NIP, kwota wydatków). Jeśli jednostka realizująca LCC ma sama wydatkować środki, to jest właściwy mechanizm - bez nadawania jej statusu partnera. Uwaga: zmiana podmiotu upoważnionego również wymaga aneksu.

Samo powierzenie obowiązków nie wymaga przenoszenia majątku: porozumienie z art. 16e ust. 6 UoKSC (w związku z art. 74 usg) przenosi na JST, której powierzono zadania, związane z nimi prawa i obowiązki oraz rozkłada koszty na JST powierzające, ale nie przenosi własności sprzętu - ta pozostaje u lidera.

Czego unikać i jaka sekwencja działa

Unikaj aportu aktywów do spółki komunalnej: wniesienie majątku do podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą to podręcznikowy przykład nienależnej korzyści z art. 65 rozporządzenia ogólnego, a równolegle podkopuje analizę braku pomocy publicznej wymaganą w kryteriach. Sekwencja, którą rekomendujemy: wniosek składa partnerstwo JST z liderem, LCC działa w jednostce budżetowej albo referacie lidera, a jeśli docelowo planujecie związek - powołajcie go równolegle, ale własność aktywów zostaje u lidera przez cały okres trwałości; związek dostaje wyłącznie prawo do korzystania. Przeniesienie własności po upływie 5 lat jest już poza reżimem trwałości.

Materiał informacyjny lccyber.pl (SIGMA) - nie stanowi porady prawnej. Stan prawny i dokumentacyjny: 3 sierpnia 2026. Wiążąca jest dokumentacja naboru CPPC i teksty ogłoszone w Dz.U./M.P.