FBiO to instrument finansowy uruchomiony ustawą z 4 grudnia 2025 r. w ramach Krajowego Planu Odbudowy. Łączny budżet to 23 mld zł (5,3 mld euro) - co dziesiąta złotówka z KPO. Od wpisania funduszu do KPO (czerwiec 2025) do wejścia w życie ustawy (7 stycznia 2026 r., Dz.U. 2025 poz. 1846) minęło ok. pół roku.
Operatorem pożyczek jest Bank Gospodarstwa Krajowego, a inwestycji kapitałowych - spółka celowa Chrobry SA (100% BGK, wpisana do KRS w maju 2026, na podstawie umowy MFiPR-BGK z 17.04.2026). Środki dzielą się na pożyczki - 16 mld zł, prowadzone przez BGK - i inwestycje kapitałowe - ok. 7 mld zł (Chrobry S.A.); dla sektora komunalnego przeznaczono docelowo ponad 11 mld zł (depesza PAP, 16.07.2026).
Aktualizacja 16.07.2026: Chrobry S.A. ma przyjętą politykę inwestycyjną (depesza PAP). Spółka, kierowana przez prezesa Arkadiusza Sułka, będzie obejmować mniejszościowe pakiety w projektach strategicznych w dwóch segmentach: Chrobry ScaleLab (spółki technologiczne) oraz Chrobry PE&I (projekty przemysłowo-infrastrukturalne).
Cztery priorytety
- Priorytet 1 - infrastruktura ochrony ludności: ok. 9,9 mld zł
- Priorytet 2 - infrastruktura podwójnego zastosowania: ok. 6,4 mld zł (drogi, mosty dual-use)
- Priorytet 3 - cyberbezpieczeństwo: ok. 2,5 mld zł (infrastruktura cyfrowa krytyczna JST i spółek komunalnych)
- Priorytet 4 - nowoczesny przemysł obronny: ok. 4,1 mld zł (firmy i technologie dual-use)
Warunki pożyczki
Pożyczki dla JST są nieoprocentowane (0%), a dla pozostałych podmiotów sektora komunalnego (m.in. spółek komunalnych) oprocentowane symbolicznie - 1% (zasady naboru BGK). Kwota od 2 do 500 mln zł, okres spłaty do 20 lat - spłata kapitału może rozpocząć się nawet rok po zakończeniu realizacji projektu. Umorzenie obejmuje do 20% kapitału i przysługuje wyłącznie samorządom z wykazu BGK; stawka do 40% dotyczy tylko dróg, mostów i tuneli mobilności wojskowej na obszarze Tarczy Wschód. Dla JST to finansowanie bez kosztu odsetek. Nabór wniosków ruszył 6 lipca 2026 r. (dokumentacja na bgk.pl); dla sektora komunalnego BGK zawiesił go 27 sierpnia 2026 r., gdy wartość wniosków przekroczyła alokację.
Skala funduszu: 23,016 mld zł, z czego ok. 2,5 mld zł zarezerwowano na cyberbezpieczeństwo (a według deklaracji wicepremiera K. Gawkowskiego z 9.07.2026 na odporność cyfrową samorządów może trafić ponad 3 mld zł), a ok. 11 mld zł na pożyczki dla samorządów. Umowy pożyczek mogą być zawierane do 31.12.2030 r., a realizacja projektów potrwa do 31.12.2036 r. - FBiO może więc finansować rozbudowę poza zakresem projektu LCC, jako odrębny projekt (pożyczka nie pokrywa wydatków kwalifikowalnych w innych programach UE, a dotacja LCC nie wymaga wkładu własnego).
6 lipca 2026 r. BGK uruchomił nabór wniosków: w pierwszym etapie dla sektora komunalnego udostępniono 5,6 mld zł z docelowej puli ponad 11 mld zł. Finansowane są wyłącznie nowe projekty - refinansowanie trwających inwestycji jest wykluczone. Wnioski przyjmowały regiony BGK; pełna dokumentacja jest dostępna na stronie banku.
Trzeba jednak pamiętać o dwóch zastrzeżeniach. Po pierwsze, pożyczka wlicza się do wskaźnika zadłużenia JST (art. 243 ustawy o finansach publicznych) - samorządy (m.in. Śląski Związek Gmin i Powiatów we wrześniu 2026 r.) apelują o jej wyłączenie z tego limitu. Po drugie, umorzenie nie jest bezwarunkowe: przysługuje wyłącznie JST z listy BGK i następuje dopiero po zakończeniu wypłat i realizacji projektu w terminie wynikającym z umowy pożyczki (§7 zasad naboru).
Równolegle do FBiO samorządy mogą korzystać z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027-2031, przyjętego przez Radę Ministrów 6 października 2026 r. (102,4 mld zł). Szczegóły programu, w tym alokacje wojewódzkie, opisujemy w osobnym artykule.