Preferencyjny instrument zwrotny z KPO
Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności powstał na podstawie ustawy z 4 grudnia 2025 r. o szczególnych zasadach realizacji zadań związanych z inwestycją w zakresie bezpieczeństwa i obronności realizowaną w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (Dz.U. 2025 poz. 1846), obowiązującej od 7 stycznia 2026 r. Łączna pula to ok. 23 mld zł, z czego część pożyczkową (16 mld zł) prowadzi Bank Gospodarstwa Krajowego, a inwestycje kapitałowe (ok. 7 mld zł, ok. 30% środków Funduszu) - spółka celowa Chrobry S.A. Chrobry działa jako pasywny inwestor finansowy: obejmuje mniejszościowe pakiety akcji lub udziałów nowej emisji (do 49%) w czterech obszarach: ochrona ludności, cyberbezpieczeństwo, infrastruktura dual-use oraz nowoczesny przemysł i technologie strategiczne. O wsparcie kapitałowe ubiegają się przedsiębiorstwa; ścieżka inwestycyjna ma sześć etapów i trwa od 6 do 12 miesięcy (ocena obejmuje m.in. zgodność z Priorytetami Inwestycyjnymi Komitetu Sterującego, zasadę DNSH i oczekiwaną stopę zwrotu). FBiO nie przewiduje bezzwrotnych dotacji - finansowanie ma formę pożyczek (BGK) albo wejść kapitałowych (Chrobry). Pierwsze uzgodnione warunki inwestycji (term sheety) Chrobry S.A. zapowiada do końca 2026 r., a pierwsze umowy kapitałowe - na początku 2027 r. (PAP Biznes, 26.07.2026). Zgłoszenia projektów: formularz na chrobrysa.pl, kontakt@chrobrysa.pl.
Popyt przebił oczekiwania. Na konferencji 12 sierpnia 2026 r. BGK poinformował, że w miesiąc od startu wnioski we wszystkich naborach pożyczkowych FBiO opiewają łącznie na 12 mld zł, a 43% z nich dotyczy cyberbezpieczeństwa i cyfryzacji albo zawiera ten element jako istotny. Równolegle MC i BGK zapowiedziały łącznie 10 mld zł na cyfrową transformację gospodarki, a Komisja Europejska dała zielone światło dla wypłaty 7,9 mld euro z KPO (pozytywna ocena piątego wniosku o płatność, 10.08.2026). Pula pierwszego etapu (5,6 mld zł dla sektora komunalnego) rozeszła się w siedem tygodni, a BGK zawiesił nabór od 27 sierpnia 2026 r.
6 lipca 2026 r. BGK uruchomił nabór wniosków w formule otwartej i ciągłej - do czasu zakończenia lub zawieszenia po wyczerpaniu środków. Ta formuła wyczerpała się 26 sierpnia 2026 r.: od 27 sierpnia nabór dla sektora komunalnego jest zawieszony, a ostatecznym terminem zawarcia umowy pożyczki pozostaje 31 grudnia 2030 r. (zasady naboru BGK). Dla sektora komunalnego docelowa pula to ponad 11 mld zł, a w pierwszym etapie udostępniono 5,6 mld zł. Równolegle BGK uruchomił dwa siostrzane nabory: dla sektora kolejowego (do 2 mld zł; zawieszony od 9 sierpnia 2026 r.) oraz dla przedsiębiorców spoza sektora komunalnego i kolejowego (2,5 mld zł; pożyczki 10-300 mln zł, dla energetyki min. 100 mln zł, spłata do 10 lat przy kwotach do 50 mln zł i do 20 lat powyżej, oprocentowanie ustalane z uwzględnieniem zasad pomocy publicznej). Krąg inwestorów obejmuje JST wszystkich szczebli oraz spółki komunalne i inne podmioty sektora (wg §4 zasad naboru). Projekty z zakresu cyberbezpieczeństwa są jednym z pięciu typów przedsięwzięć wymienionych w zasadach naboru (§9 ust. 1 pkt 2).
Jak technicznie złożyć wniosek: komplet dokumentów z kwalifikowanym podpisem elektronicznym (każdy dokument jako osobny plik) pakuje się wraz z wersjami edytowalnymi do zaszyfrowanego archiwum .rar i wysyła e-mailem do Regionu BGK właściwego terytorialnie dla miejsca realizacji projektu (maks. 50 MB na wiadomość; hasło przekazuje się telefonicznie pracownikowi Regionu). Dla dróg, mostów i tuneli dostosowywanych do standardów mobilności wojskowej wymagane jest potwierdzenie MON uzyskiwane formularzem na adres fbio@mon.gov.pl.
Chrobry S.A. ma już przyjętą politykę inwestycyjną (depesza PAP, 16.07.2026). Spółka, kierowana przez prezesa Arkadiusza Sułka, będzie obejmować mniejszościowe pakiety w projektach strategicznych w dwóch segmentach: Chrobry ScaleLab (spółki technologiczne) i Chrobry PE&I (projekty przemysłowo-infrastrukturalne).
Parametry pożyczki dla sektora komunalnego
Oprocentowanie 0% / 1%
Dla jednostek samorządu terytorialnego pożyczka jest nieoprocentowana przez cały okres. Pozostałe podmioty sektora komunalnego (m.in. spółki komunalne) płacą 1% w skali roku.
Spłata do 20 lat
Spłata kapitału może rozpocząć się nawet rok po zakończeniu realizacji projektu - długi horyzont rozkłada obciążenie budżetu na lata.
Umorzenie 20-40%
Do 20% kapitału - dla samorządów z listy BGK (1 832 pozycje). Stawka do 40% dotyczy wyłącznie dróg, mostów i tuneli mobilności wojskowej na obszarze Tarczy Wschód.
Tylko nowe projekty
Finansowane są wyłącznie nowe inwestycje - refinansowanie trwających przedsięwzięć jest wykluczone. Warto to uwzględnić w planowaniu.
Wnioski w regionach BGK
Kwota od 2 do 500 mln zł. Wnioski przyjmują regiony BGK, a koszty przygotowania projektu (doradztwo techniczne, prawne, finansowe) są kwalifikowalne.
Uwaga: wskaźnik zadłużenia
Pożyczka wlicza się do limitu zadłużenia JST (art. 243 ustawy o finansach publicznych) - planując montaż finansowy, warto uwzględnić ten parametr.
Cyberbezpieczeństwo w katalogu typów przedsięwzięć
Katalog celów pożyczki dla sektora komunalnego obejmuje inwestycje w bezpieczeństwo i odporność - a projekty cyberbezpieczeństwa są w nim wymienione wprost.
- Projekty z zakresu cyberbezpieczeństwa - infrastruktura, systemy i odporność cyfrowa JST
- Budowa, modernizacja i remonty obiektów zbiorowej ochrony
- Systemy wykrywania i ostrzegania o zagrożeniach
- Infrastruktura transportowa wspierająca mobilność wojskową (drogi, mosty, tunele)
- Zakup, modernizacja lub remont taboru na potrzeby wojskowe lub dual-use
Zadanie drogowe (mobilność wojskowa) za 10 mln zł finansowane pożyczką FBiO na obszarze Tarczy Wschód:
Stawka 40% dotyczy wyłącznie dróg, mostów i tuneli służących mobilności wojskowej (§9 zasad naboru). Projekty cyberbezpieczeństwa: do 20% - dla samorządów z listy BGK.
Sprawdź wartości umorzeń →Trzy nabory I fazy - dwa zawieszone, jeden otwarty
I etap z docelowej puli ponad 11 mld zł - dla JST i spółek komunalnych. To ścieżka dla projektów LCC. Wnioski przyjmowano do 26.08.2026; złożone są rozpatrywane wg kolejności wpływu, nadwyżka trafia na listę rezerwową.
Infrastruktura kolejowa pod standardy mobilności wojskowej, tabor wojskowy lub dual-use i projekty cyberbezpieczeństwa (§8 zasad naboru dla sektora kolejowego). Zawieszony jako pierwszy z trzech naborów.
Dla firm spoza sektora komunalnego i kolejowego: m.in. produkcja sprzętu wojskowego lub dual-use, bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej, ciągłość usług w sytuacjach kryzysowych i cyberbezpieczeństwo (§8 zasad naboru).
Pula pierwszego etapu wyczerpana - nabór komunalny zawieszony
Wnioski sektora komunalnego przyjmowano do 26.08.2026; od 27.08 nabór jest zawieszony, bo ich wartość przekroczyła alokację. Złożone rozpatrywane są wg kolejności wpływu, nadwyżka trafia na listę rezerwową. Kolejny nabór jest możliwy za kilka miesięcy (prezes BGK, 5.10.2026).
MON opiniuje infrastrukturę dual-use, a MSWiA - obiekty ochronne i systemy ostrzegania (formularze: fbio@mswia.gov.pl).
Umowy pożyczek mogą być zawierane do 31.12.2030, a realizacja projektów potrwa do 31.12.2036.
FBiO jest otwarty także dla spółek komunalnych
Krąg inwestorów pożyczki obejmuje nie tylko JST, ale też spółki komunalne i inne podmioty sektora (wg §4 zasad naboru BGK). Dla spółek oprocentowanie wynosi 1% w skali roku, a pozostałe parametry są takie same jak dla samorządów: od 2 do 500 mln zł, do 100% kosztów netto, spłata do 20 lat, karencja do roku po zakończeniu projektu.
W naborze LCC wnioskodawcą i partnerami mogą być wyłącznie JST realizujące projekt w partnerstwie, więc spółka nie może być partnerem; JST może jednak wyznaczyć spółkę komunalną do realizacji zadań centrum (art. 16e ust. 8 uksc, FAQ ION nr 34, 35 i 52). Pożyczka FBiO to dla spółki równoległa, własna ścieżka finansowania inwestycji w bezpieczeństwo.
Dotacja i pożyczka: dwa źródła, odrębne zakresy
Dotacja FERC 4.1 pokrywa 100% kosztów kwalifikowanych Lokalnego Centrum Cyberbezpieczeństwa - ale nie wszystko, co grupa samorządów chce zbudować, zmieści się w katalogu i budżecie naboru. Pożyczka FBiO może sfinansować resztę - rozbudowę infrastruktury, komponenty odpornościowe i inwestycje towarzyszące - jako odrębny projekt: Inwestor nie może ubiegać się o inne środki unijne na projekt finansowany pożyczką, a pożyczka nie pokrywa wydatków kwalifikowalnych w innych programach UE (§5 ust. 4 i 11 zasad naboru).
Uwaga na terminy: nabór LCC jest otwarty do 30.11.2026, ale nabór FBiO dla sektora komunalnego został zawieszony 27.08.2026. Grupa JST, która złożyła wniosek o pożyczkę przed tą datą, może planować oba źródła naraz; pozostałe powinny dziś budować montaż na dotacji FERC i środkach własnych, traktując pożyczkę jako opcję na wypadek wznowienia naboru.
Więcej w bazie wiedzy →Najczęstsze pytania o pożyczkę FBiO
Pięć typów przedsięwzięć - katalog zamknięty (§9 zasad naboru)
- Obiekty zbiorowej ochrony (budowa, modernizacja, remont) - wymagany dokument MSWiA potwierdzający istotność dla bezpieczeństwa państwa (fiszka w paczce); co do zasady finansowane są koszty dostosowawcze wykazane kosztorysami rzeczoznawcy budowlanego, a pełne 100% kosztów netto - gdy min. 85% powierzchni służy ochronie ludności i inwestycja nie generuje zwrotu w okresie pożyczki.
- Projekty z zakresu cyberbezpieczeństwa - bez dodatkowych warunków wstępnych w katalogu typów (nie wymagają dokumentu MSWiA ani MON).
- Systemy wykrywania zagrożeń oraz powiadamiania i ostrzegania - również z dokumentem MSWiA (osobna fiszka w paczce).
- Tabor na potrzeby wojskowe lub dual-use - napęd spalinowy dopuszczalny wyłącznie jako element napędu hybrydowego.
- Drogi, mosty i tunele JST do standardów mobilności wojskowej (odcinki do 20 km) - wymagane potwierdzenie MON (formularz na fbio@mon.gov.pl); tylko ten typ, realizowany na obszarze Tarczy Wschód, daje umorzenie podwyższone do 40%.
Co można sfinansować (§10) i jak płyną pieniądze (§12)
Wydatki kwalifikowalne obejmują m.in. doradztwo techniczne, prawne i finansowe na etapie przygotowania projektu (z wyłączeniem doradców działających na rzecz Banku), zakup i wytworzenie nowych środków trwałych wraz z montażem i uruchomieniem, wdrożenia i aktualizacje wartości niematerialnych i prawnych (licencje, oprogramowanie), roboty i materiały budowlane oraz nadzór budowlany. Poza katalogiem: VAT, koszty finansowe i wydatki rozliczane w innych programach. Wypłaty - jednorazowo lub w transzach: bezpośrednio do wykonawców (także zaliczkowo), jako zaliczki na rachunek pożyczkobiorcy (kolejne po rozliczeniu poprzednich) albo jako refinansowanie faktur opłaconych po dniu złożenia wniosku; dyspozycje wypłaty maksymalnie raz w miesiącu. Spłata co do zasady w równych ratach kapitałowych, bez raty balonowej.
Zabezpieczenie i procedury: forma zabezpieczenia zależy od oceny zdolności kredytowej i ryzyka (koszty ustanowienia ponosi pożyczkobiorca); limit 500 mln zł jest łącznym limitem na jednego Inwestora przez pierwsze dwa lata naboru; wypłaty środków i realizacja projektów możliwe są do 31.12.2036 r. Zamówienia - wg PZP, a poza jego reżimem wg zasady konkurencyjności. Pożyczka może być pomocą de minimis, regionalną pomocą inwestycyjną albo - m.in. na podstawie art. 346 TFUE - nie stanowić pomocy; wykorzystanie środków kontrolują BGK, instytucje unijne (KE, OLAF, ETO), a także Chrobry S.A., z użyciem systemu Arachne. Dokumentację przechowuje się min. 5 lat (10 lat przy pomocy publicznej).
Umorzenie 20/40% - zasady (§7)
Umorzeniu podlega 20% wypłaconego i rozliczonego kapitału - wyłącznie dla JST z listy publikowanej przez BGK (ok. 1,8 tys. jednostek wyznaczonych wskaźnikiem z art. 34 ust. 13 ustawy o dochodach JST; lista jest w naszej paczce dokumentów). Wniosek o umorzenie składa się razem z wnioskiem o pożyczkę, a przy aktualizacjach listy decyduje data wpływu wniosku do BGK. W jednym wniosku można łączyć wyłącznie zadania o tej samej stawce umorzenia (0%, 20% albo 40%); podwyższenie do 40% dotyczy tylko dróg mobilności wojskowej na obszarze Tarczy Wschód. Uprawnienie powstaje z chwilą zawarcia umowy, a umorzenie następuje po zakończeniu wypłat i rozliczeniu projektu. Sprawdź swoją JST w weryfikatorze umorzeń →
Kiedy ruszył nabór i jaki jest jego status?
Nabór ruszył 6 lipca 2026 r., a wnioski sektora komunalnego przyjmowano do 26 sierpnia 2026 r. Od 27 sierpnia 2026 r. nabór jest zawieszony - wartość wniosków przekroczyła alokację. Złożone wnioski BGK rozpatruje według kolejności wpływu; te ponad pulę trafiają na listę rezerwową i zostaną ocenione, jeśli uwolnią się środki. Prezes BGK zapowiedział 5 października 2026 r., że kolejny nabór jest możliwy za kilka miesięcy; aktualne komunikaty publikuje bgk.pl.
Ile wynosi umorzenie pożyczki?
Do 20% kapitału - wyłącznie dla samorządów z listy BGK (1 832 pozycje: 1 600 gmin, 164 powiaty, 55 miast na prawach powiatu, 13 województw). Stawka do 40% dotyczy tylko dróg, mostów i tuneli mobilności wojskowej na obszarze Tarczy Wschód i nie obejmuje projektów cyberbezpieczeństwa. Uprawnienie nabywa się w chwili zawarcia umowy pożyczki; lista może być aktualizowana - decyduje data wpływu wniosku. Sprawdź listę →
Czy można sfinansować cyberbezpieczeństwo?
Tak. Projekty z zakresu cyberbezpieczeństwa są wprost wymienione w katalogu celów pożyczki dla sektora komunalnego - obok obiektów ochrony, systemów ostrzegania i infrastruktury dual-use. W odróżnieniu od obiektów zbiorowej ochrony, systemów ostrzegania i dróg nie wymagają dokumentu MSWiA ani MON (§9 ust. 2-4 zasad naboru).
Czy pożyczka FBiO łączy się z dotacją na LCC?
Tak, ale jako odrębne źródło dla odrębnego zakresu. Dotacja FERC 4.1 pokrywa warstwę operacyjną centrum do 100% kosztów kwalifikowanych, a pożyczka FBiO może sfinansować infrastrukturę i inwestycje towarzyszące jako osobny projekt - Inwestor nie może ubiegać się o inne środki unijne na projekt finansowany pożyczką (§5 ust. 11 zasad naboru). Finansowane są wyłącznie nowe projekty.
Jak technicznie złożyć wniosek o pożyczkę?
Wniosek z załącznikami podpisuje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym (każdy dokument osobno), pakuje wraz z wersjami edytowalnymi do archiwum .rar z hasłem i wysyła e-mailem do Regionu BGK właściwego terytorialnie dla miejsca realizacji projektu (maks. 50 MB na wiadomość; hasło podaje się telefonicznie). Formularze i zasady naboru są na stronie produktu BGK.
Czy spółka komunalna może dostać pożyczkę?
Tak - obok JST wszystkich szczebli uprawnione są spółki, w których samorządy mają ponad 50% udziałów lub akcji. Dla spółek oprocentowanie wynosi 1% (dla JST 0%), a pożyczka może stanowić pomoc publiczną lub pomoc de minimis - kwalifikację ocenia BGK.
Czy FBiO oferuje bezzwrotne dotacje?
Nie. Fundusz działa w dwóch komponentach: pożyczkowym (ok. 70% środków, obsługuje BGK) i kapitałowym (ok. 30%, Chrobry S.A.). Bezzwrotnych dofinansowań w FBiO nie przewidziano - preferencyjność zapewniają oprocentowanie 0-1%, długi okres spłaty i częściowe umorzenia dla JST.
Czym różni się komponent pożyczkowy od kapitałowego?
Pożyczki (BGK) to finansowanie zwrotne dla JST, spółek komunalnych, kolei i przedsiębiorców. Komponent kapitałowy (Chrobry S.A.) to obejmowanie mniejszościowych pakietów akcji lub udziałów nowej emisji w podmiotach o strategicznym znaczeniu - Chrobry działa jako pasywny inwestor finansowy i nie udziela pożyczek.
Kiedy Chrobry zacznie inwestować i w jakiej skali?
Spółka przyjęła politykę inwestycyjną i przyjmuje zgłoszenia projektów. Według prezesa A. Sułka (PAP Biznes, 26.07.2026) pierwsze uzgodnione warunki inwestycji (term sheety) planowane są do końca 2026 r., a pierwsze umowy kapitałowe - na początku 2027 r. Z ok. 7 mld zł części kapitałowej ok. 500 mln zł przypada na spółki w fazie wzrostu (scale-up), a ok. 6,5 mld zł - na duże przedsiębiorstwa.
W co inwestuje Chrobry i jakie są kryteria?
Cztery obszary priorytetowe: ochrona ludności, cyberbezpieczeństwo, infrastruktura podwójnego zastosowania (dual-use) oraz nowoczesny przemysł i technologie strategiczne. Kryteria: zgodność z Priorytetami Inwestycyjnymi Komitetu Sterującego FBiO, zasada DNSH oraz możliwość uzyskania satysfakcjonującej stopy zwrotu. Zgłoszenia: formularz na chrobrysa.pl.
Czy Fundusz finansuje wyłącznie sektor obronny?
Nie - FBiO wspiera szeroko rozumiane bezpieczeństwo i odporność państwa: ochronę ludności, cyberbezpieczeństwo, infrastrukturę krytyczną i dual-use, logistykę, bezpieczeństwo energetyczne oraz technologie o strategicznym znaczeniu, obok sektora stricte obronnego.
Jakie nabory pożyczkowe działają równolegle?
Uruchomiono trzy, ale dziś działa jeden. Nabór dla sektora komunalnego (I etap 5,6 mld zł) jest zawieszony od 27.08.2026, a dla sektora kolejowego (do 2 mld zł) - od 9.08.2026. Otwarty pozostaje nabór dla przedsiębiorców (2,5 mld zł; pożyczki 10-300 mln zł, energetyka min. 100 mln zł), który nie obejmuje JST ani spółek komunalnych. Umowy we wszystkich naborach zawierane są najpóźniej do 31.12.2030 r.
Czy pożyczka FBiO wymaga zabezpieczenia?
Tak - w przeciwieństwie do dotacji LCC (FERC). Formę zabezpieczenia BGK ustala indywidualnie na podstawie oceny zdolności kredytowej i ryzyka, a koszty jego ustanowienia, utrzymania i zwolnienia ponosi pożyczkobiorca. Konkretne zabezpieczenia i kowenanty określa decyzja o udzieleniu pożyczki.
Skąd wiadomo, czy moja gmina kwalifikuje się do umorzenia?
Z listy publikowanej przez BGK - obejmuje ok. 1,8 tys. JST wyznaczonych wskaźnikiem z art. 34 ust. 13 ustawy o dochodach JST (znajdziesz ją w naszej paczce dokumentów powyżej). Lista może być aktualizowana; o kwalifikacji decyduje data wpływu wniosku do BGK, a wniosek o umorzenie składa się razem z wnioskiem o pożyczkę. Najszybciej sprawdzisz to w naszym weryfikatorze umorzeń.
Jak sprawdzić, czy powiat lub województwo ma prawo do umorzenia?
Wykaz BGK obejmuje 164 powiaty i 13 województw (poza listą: mazowieckie, kujawsko-pomorskie i lubuskie). Najszybciej sprawdzisz to w naszym weryfikatorze umorzeń - a status gmin pokazują karty w kalkulatorze pożyczek.
Zaplanujmy montaż finansowy Twojego LCC
Sprawdzimy, na czym oprzeć montaż po zawieszeniu naboru FBiO: co pokrywa dotacja FERC 4.1, co zostaje dla złożonych wniosków o pożyczkę i jak przygotować się na ewentualne wznowienie. Bezpłatna analiza wstępna, bez zobowiązań.
Źródła: strona produktu BGK „Pożyczka z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności dla sektora komunalnego” oraz komunikat o uruchomieniu naboru (6.07.2026); zasady naboru BGK (§4, §7, §9); depesza PAP z dokumentami naboru FBiO (16.07.2026); ustawa z 4.12.2025 o szczególnych zasadach realizacji zadań związanych z inwestycją w zakresie bezpieczeństwa i obronności realizowaną w ramach KPO (Dz.U. 2025 poz. 1846). Parametry naboru mogą być doprecyzowane w dokumentacji BGK - przed decyzją warto ją zweryfikować. Stan na 8.10.2026.